Zmiany ustrojowe, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y w Polsce po 1989 roku uwidacznia\u0142y si\u0119 we wszystkich najwa\u017cniejszych sferach funkcjonowania pa\u0144stwa. Tak\u017ce w o\u015bwiacie. Dotyczy\u0142y one mi\u0119dzy innymi reorganizacji systemu zarz\u0105dzania szko\u0142ami, rozwoju autonomii plac\u00f3wek, pojawienia si\u0119 program\u00f3w autorskich oraz nowych form kszta\u0142cenia og\u00f3lnego i zawodowego. Nak\u0142ada\u0142y si\u0119 na nie problemy demograficzne i finansowe, kryzys szkolnictwa zawodowego, rozw\u00f3j szk\u00f3\u0142 niepublicznych oraz wprowadzanie innowacji, takich jak klasy dwuj\u0119zyczne, szko\u0142y patronackie i reformy strukturalne ko\u0144ca lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Ca\u0142o\u015b\u0107 stanowi \u015bwiadectwo dynamicznego okresu poszukiwania nowego modelu edukacji w zmieniaj\u0105cej si\u0119 rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Zmiany ustrojowe, zapocz\u0105tkowane wyborami czerwcowymi 1989 r., odcisn\u0119\u0142y swoje pi\u0119tno na funkcjonowaniu o\u015bwiaty w naszym kraju. Wraz z pojawieniem si\u0119 pluralizmu politycznego, wolno\u015bci s\u0142owa, nowego systemu zarz\u0105dzania pa\u0144stwem i nowego ustroju gospodarczego, polska szko\u0142a zmuszona zosta\u0142a do organizacyjnej i merytorycznej zmiany. Szczeci\u0144ska o\u015bwiata, stanowi\u0105ca element ca\u0142ego systemu szkolnego pa\u0144stwa, zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c poddana koniecznym przemianom. Ich zakres i intensywno\u015b\u0107 by\u0142y r\u00f3\u017cne w poszczeg\u00f3lnych okresach reform ostatniego dziesi\u0119ciolecia.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy okres, lata 1990-1993, to czas personalnych i organizacyjnych zmian, wynikaj\u0105cych z \u201erewolucyjnej\u201d atmosfery tamtych dni. Do 1990 r. odpowiedzialnym za zarz\u0105dzanie o\u015bwiat\u0105 na szczeblu wojew\u00f3dzkim by\u0142 wojewoda, a na szczeblu miasta jego prezydent. Swoje zadania w tym zakresie wype\u0142niali przy pomocy kuratora o\u015bwiaty i wychowania wojew\u00f3dztwa szczeci\u0144skiego oraz inspektora o\u015bwiaty i wychowania.<\/p>\n\n\n\n
Finansowanie i nadzorowanie ponadpodstawowych szk\u00f3\u0142 zawodowych, szk\u00f3\u0142 i o\u015brodk\u00f3w specjalnych oraz dom\u00f3w dziecka znajdowa\u0142o si\u0119 w gestii kuratora. Przedszkola, szko\u0142y podstawowe i licea og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce zarz\u0105dzane by\u0142y przez inspektora. Niezb\u0119dne \u015brodki potrzebne do finansowania o\u015bwiaty by\u0142y planowane w ramach bud\u017cetu Wojew\u00f3dzkiej i Miejskiej Rady Narodowej. Obs\u0142ug\u0105 finansow\u0105 i kadrow\u0105 szk\u00f3\u0142 oraz plac\u00f3wek zajmowa\u0142 si\u0119 w Szczecinie dodatkowo utworzony Miejski Zesp\u00f3\u0142 Ekonomiczno-Administracyjny Szk\u00f3\u0142 (MZEAS) i podporz\u0105dkowane mu centralne Jednostki Obs\u0142ugi Finansowej i Kadrowej (JOFiK). Poprzez podporz\u0105dkowanie r\u00f3\u017cnym ogniwom w\u0142adzy pa\u0144stwowej i pa\u0144stwowo-samorz\u0105dowej, system zarz\u0105dzania o\u015bwiat\u0105 nie by\u0142 sp\u00f3jny. O ile stosunkowo du\u017c\u0105 autonomi\u0119 w podejmowaniu decyzji finansowych i kadrowych posiada\u0142y szko\u0142y i plac\u00f3wki podporz\u0105dkowane bezpo\u015brednio kuratorowi o\u015bwiaty i wychowania, o tyle dyrektorzy przedszkoli, szk\u00f3\u0142 podstawowych i lice\u00f3w og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych byli zupe\u0142nie ubezw\u0142asnowolnieni w swych decyzjach przez ogromny aparat finansowo-kadrowy inspektora o\u015bwiaty i wychowania oraz podporz\u0105dkowany mu Miejski Zesp\u00f3\u0142 Ekonomiczno-Administracyjny Szk\u00f3\u0142. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 w maju 1990 r., kiedy to decyzj\u0105 ministra edukacji narodowej zlikwidowano funkcjonowanie inspektor\u00f3w o\u015bwiaty i wychowania, a zgodnie z ustaw\u0105 z 8 marca 1990 r. o samorz\u0105dzie terytorialnym, ca\u0142o\u015b\u0107 zada\u0144 zwi\u0105zanych z prowadzeniem o\u015bwiaty oddano kuratorowi.<\/p>\n\n\n\n
W kwietniu 1990 r., decyzj\u0105 \u00f3wczesnego wojewody szczeci\u0144skiego, ze stanowiska kuratora o\u015bwiaty i wychowania w naszym wojew\u00f3dztwie, po o\u015bmiu latach pe\u0142nienia tej funkcji, zosta\u0142 odwo\u0142any Stanis\u0142aw Or\u0142owski. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi nowymi przepisami prawnymi, w wyniku konkursu kuratorem o\u015bwiaty zosta\u0142 wybrany dr Bazyli Baran, pracownik Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego. Na swoich zast\u0119pc\u00f3w powo\u0142a\u0142 Zbigniewa Pieczy\u0144skiego i Paw\u0142a Bartnika. Po kilku dniach Bazyli Baran z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119, a jego miejsce zaj\u0105\u0142 Zbigniew Pieczy\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n
Wraz z pojawieniem si\u0119 nowych os\u00f3b, zmianie uleg\u0142o r\u00f3wnie\u017c usytuowanie prawne urz\u0119du Kuratorium O\u015bwiaty i Wychowania w systemie zarz\u0105dzania pa\u0144stwem. Kurator przesta\u0142 by\u0107 dyrektorem wydzia\u0142u Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego, a zosta\u0142 wydzielony jako administracja specjalna i podporz\u0105dkowany bezpo\u015brednio ministrowi edukacji narodowej (na wz\u00f3r II Rzeczypospolitej). Program przyj\u0119ty przez nowe kierownictwo kuratorium, zgodny z filozofi\u0105 funkcjonowania o\u015bwiaty, reprezentowany przez ministr\u00f3w prof. Henryka Samsonowicza i dr Ann\u0119 Radziwi\u0142\u0142, zak\u0142ada\u0142 autonomi\u0119 szk\u00f3\u0142 w zarz\u0105dzaniu, planowaniu pracy pedagogicznej i wychowawczej w ramach obowi\u0105zuj\u0105cego w\u00f3wczas prawa. St\u0105d pierwszym przedsi\u0119wzi\u0119ciem administracyjnym by\u0142a likwidacja szczeci\u0144skiego MZEAS i oddanie w r\u0119ce dyrektor\u00f3w szk\u00f3\u0142 i plac\u00f3wek pe\u0142nego prawa do podejmowania merytorycznych, finansowych i kadrowych decyzji.<\/p>\n\n\n\n
W miejsce zlikwidowanych inspektorat\u00f3w o\u015bwiaty i wychowania, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142y w ka\u017cdej gminie naszego wojew\u00f3dztwa, zorganizowano pi\u0119\u0107 oddzia\u0142\u00f3w zamiejscowych Kuratorium O\u015bwiaty: w Kamieniu Pomorskim, Nowogardzie, Stargardzie Szczeci\u0144skim, Pyrzycach i Chojnie. Ich zadaniem sta\u0142o si\u0119 prowadzenie nadzoru pedagogicznego nad przedszkolami i szko\u0142ami podstawowymi w swoim rejonie.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142o\u017cone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej prawo szk\u00f3\u0142 i nauczycieli do poszukiwania najlepszych tre\u015bci i metod kszta\u0142cenia (tzw. programy autorskie), b\u0119d\u0105ce w zamy\u015ble projektodawc\u00f3w wskazaniem oddolnej drogi reformowania o\u015bwiaty, zaowocowa\u0142y w naszym mie\u015bcie wieloma ciekawymi programami. Na szczeg\u00f3lne podkre\u015blenie zas\u0142uguj\u0105 programy w szko\u0142ach podstawowych nr 45, 11, 64, 63, 61, 55, jak r\u00f3wnie\u017c w szko\u0142ach zawodowych: Zespole Szkol \u0141\u0105czno\u015bci, Zespole Szk\u00f3\u0142 Ekonomicznych nr 1, Zespole Szkol Ekonomicznych nr 2, Technikum Mechaniczno-Energetycznym i liceach og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych nr III, V, IX, XIV i XIX. Odr\u0119bn\u0105 pr\u00f3b\u0119 poszukiwa\u0144 najlepszych rozwi\u0105za\u0144 dla potrzeb uczni\u00f3w i zmieniaj\u0105cego si\u0119 rynku pracy by\u0142o stworzenie, na bazie istniej\u0105cych szk\u00f3\u0142, zupe\u0142nie nowych plac\u00f3wek o\u015bwiatowych. Tak sta\u0142o si\u0119 ze Szko\u0142\u0105 Budowlan\u0105 przy ul. Chmielewskiego, kt\u00f3ra w porozumieniu z Izb\u0105 Rzemie\u015blnicz\u0105, sta\u0142a si\u0119 pierwsz\u0105 Szko\u0142\u0105 Rzemios\u0142, w kt\u00f3rej \u2014 w ramach klas wielozawodowych \u2014 zapewniono realizacj\u0119 przedmiot\u00f3w og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych i teoretycznych zawodowych, za\u015b organizacj\u0105 praktycznej nauki zawodu zaj\u0119\u0142a si\u0119 Izba Rzemie\u015blnicza.<\/p>\n\n\n\n
Z dniem 1 wrze\u015bnia 1991 r., na bazie dotychczasowego Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Metalowych przy ul. Ho\u017cej 6 utworzono, tytu\u0142em eksperymentu, Centrum Kszta\u0142cenia Zawodowego, przekszta\u0142cone p\u00f3\u017aniej w Zachodniopomorskie Centrum Edukacyjne. Wzorcami dla stworzenia koncepcji tej nowej plac\u00f3wki by\u0142y tego typu centra funkcjonuj\u0105ce ju\u017c od wielu lat w Europie Zachodniej. Jego zadaniem sta\u0142o si\u0119 kszta\u0142cenie m\u0142odzie\u017cy i doskonalenie zawodowe doros\u0142ych w formach pozaszkolnych.<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tek lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych przyni\u00f3s\u0142 w o\u015bwiacie szczeci\u0144skiej wiele bardzo trudnych do rozwi\u0105zania problem\u00f3w. Wy\u017c demograficzny prze\u0142omu lat siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych dotar\u0142 do szk\u00f3\u0142 \u015brednich. Istniej\u0105ca infrastruktura uniemo\u017cliwi\u0142a zapewnienie ka\u017cdemu uczniowi miejsca w szkole ponadpodstawowej. St\u0105d zaistnia\u0142a konieczno\u015b\u0107 podj\u0119cia trudnych decyzji tworzenia szk\u00f3\u0142 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych w ramach zespo\u0142\u00f3w szk\u00f3\u0142 wraz z istniej\u0105cymi ju\u017c szko\u0142ami podstawowymi. Sta\u0142o si\u0119 tak w szko\u0142ach podstawowych nr 33, 43, 50 i 55. Bior\u0105c pod uwag\u0119 potrzeby demograficzne i wymagania rynku pracy w 1991 r., Kuratorium O\u015bwiaty zwi\u0119kszy\u0142o liczb\u0119 funkcjonuj\u0105cych w Szczecinie lice\u00f3w og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych z dziewi\u0119ciu do dziewi\u0119tnastu.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym problemem, przed kt\u00f3rym stan\u0119\u0142a o\u015bwiata szczeci\u0144ska pocz\u0105tku dekady lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych by\u0142 wielki kryzys w funkcjonowaniu niekt\u00f3rych typ\u00f3w szk\u00f3\u0142 zawodowych. Zaistnia\u0142a przede wszystkim konieczno\u015b\u0107 zamkni\u0119cia szk\u00f3\u0142 budowlanych, spowodowana brakiem zainteresowania na rynku pracy absolwentami tych plac\u00f3wek i wycofaniem si\u0119 zak\u0142ad\u00f3w patronackich ze wspomagania finansowego i organizacyjnego. R\u00f3wnie du\u017cy kryzys zacz\u0119\u0142y prze\u017cywa\u0107 szko\u0142y o profilu mechanicznym. Wynika\u0142 on ze zmiany rzeczywisto\u015bci przemys\u0142owej. Wielkie zak\u0142ady pracy, b\u0119d\u0105ce dotychczas podstawowym odbiorc\u0105 absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 mechanicznych, zacz\u0119\u0142y ogranicza\u0107 swoj\u0105 produkcj\u0119, zmienia\u0107 jej profil lub ulega\u0142y likwidacji. Osobnym problemem by\u0142o zorganizowanie przez szko\u0142y praktycznej nauki zawodu. Bardzo wiele zak\u0142ad\u00f3w pracy, rzemie\u015blnik\u00f3w, handlowc\u00f3w odm\u00f3wi\u0142o przyj\u0119cia uczni\u00f3w na tzw. praktyki. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 umiej\u0119tno\u015bci zawodowych musieli uczniowie zdobywa\u0107 w \u017ale wyposa\u017conych warsztatach szkolnych. Likwidacji r\u00f3wnie\u017c uleg\u0142y funkcjonuj\u0105ce w latach osiemdziesi\u0105tych szko\u0142y przyzak\u0142adowe.<\/p>\n\n\n\n
Jednocze\u015bnie starano si\u0119 stworzy\u0107 nowatorskie rozwi\u0105zania, daj\u0105ce szans\u0119 szczeci\u0144skiej m\u0142odzie\u017cy na sprostanie nowym wymogom cywilizacyjnym. Decyzj\u0105 kuratora o\u015bwiaty powo\u0142ano do \u017cycia XIII Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce, nad kt\u00f3rym patronat merytoryczny obj\u0105\u0142 Uniwersytet Szczeci\u0144ski. Korzystaj\u0105c z tego do\u015bwiadczenia Politechnika Szczeci\u0144ska obj\u0119\u0142a patronat naukowy nad, powo\u0142anym na bazie Technikum Mechanicznego przy ul. Kopernika, XIV Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym. W ramach porozumienia Kuratorium O\u015bwiaty w Szczecinie z Landem Brandenburgii i Meklemburgii uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 w 1993 i 1994 r. licea polsko-niemieckie w Gartz i L\u00f6cknitz. W 1994 r. IX Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce uruchomi\u0142o pierwsze na Pomorzu Zachodnim klasy dwuj\u0119zyczne, ucz\u0105ce cz\u0119\u015b\u0107 przedmiot\u00f3w w j\u0119zyku niemieckim, dzi\u0119ki zatrudnieniu w szczeci\u0144skiej szkole niemieckich nauczycieli. To samo liceum, przy wsp\u00f3\u0142udziale Kuratorium O\u015bwiaty podj\u0119\u0142o si\u0119 realizacji wraz z Gimnazjum Friedricha Eberta z Hamburga, wsp\u00f3lnego programu \u201eSzczecin i Hamburg, wczoraj i dzi\u015b\u201d, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem sta\u0142o si\u0119 realizowanie w ramach \u015bcie\u017cek mi\u0119dzyprzedmiotowych wiedzy o obu miastach i narodach.<\/p>\n\n\n\n
Dope\u0142nieniem systemu o\u015bwiaty w Szczecinie i wojew\u00f3dztwie s\u0105 szko\u0142y i plac\u00f3wki przeznaczone dla uczni\u00f3w wymagaj\u0105cych, ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j stan zdrowia, innej organizacji procesu nauczania. By\u0142y to np. szko\u0142a dla dzieci g\u0142\u0119boko upo\u015bledzonych w Domu Pomocy Spo\u0142ecznej \u2014 O\u015brodku Opieki przy pl. Jakuba Wujka, samodzielna Zasadnicza Szko\u0142a Zawodowa Specjalna przy ul. Kolumba czy Specjalny O\u015brodek Szkolno-Wychowawczy dla dzieci autystycznych.<\/p>\n\n\n\n
Pomimo du\u017cego kryzysu finans\u00f3w publicznych, spowodowanego bankructwem socjalistycznego systemu zarz\u0105dzania pa\u0144stwem, uda\u0142o si\u0119 odda\u0107 do u\u017cytku w 1991 r. dwie nowe szko\u0142y podstawowe nr 68 i 74 na osiedlach Arko\u0144skim i Bukowym oraz zako\u0144czy\u0107 realizowan\u0105 ju\u017c od wielu lat inwestycj\u0119 \u2014 basen przy Szkole Podstawowej nr 43 na Osiedlu S\u0142onecznym. W 1992 i 1993 r. zako\u0144czono budow\u0119 nowoczesnej Szko\u0142y Podstawowej nr 28 w P\u0142oni i basenu przy Szkole Podstawowej nr 55; w Zespole Szk\u00f3\u0142 Gospodarczych wybudowano nowy budynek dydaktyczny i sal\u0119 gimnastyczn\u0105. Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 Ekonomicznych nr 2, cz\u0119\u015bciowo dzi\u0119ki w\u0142asnym \u015brodkom, oddal do u\u017cytku now\u0105 sal\u0119 gimnastyczn\u0105, a w Zespole Szk\u00f3\u0142 Samochodowych zmodernizowano baz\u0119 praktycznej nauki zawodu.<\/p>\n\n\n\n
Nowym jako\u015bciowo rozwi\u0105zaniem w o\u015bwiacie sta\u0142y si\u0119 szko\u0142y niepubliczne. Ich powstanie by\u0142o wyrazem dezaprobaty dla dzia\u0142aj\u0105cego systemu pa\u0144stwowego, kt\u00f3remu zarzucano ideologizacj\u0119, brak indywidualizacji w nauczaniu, konserwatyzm metod i brak odpowiednio szybkiej reakcji na zachodz\u0105ce zmiany cywilizacyjne. Ju\u017c w 1988 r. pierwsza grupa entuzjast\u00f3w (nauczycieli i rodzic\u00f3w) za\u0142o\u017cy\u0142a szczeci\u0144skie ko\u0142o Spo\u0142ecznego Towarzystwa O\u015bwiatowego (STO) w sk\u0142adzie: Micha\u0142 Kawecki, Marek Ko\u0107miel, Anna Parchimowicz, Czes\u0142aw Piskorski, Przemys\u0142aw Fenrych i Pawe\u0142 Bartnik, kt\u00f3rzy doprowadzili do otwarcia 1 wrze\u015bnia 1989 r. I Szko\u0142y Podstawowej STO w Szczecinie. Rok p\u00f3\u017aniej ta sama grupa powo\u0142a\u0142a do \u017cycia I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce STO. W ci\u0105gu nast\u0119pnych lat liczba szk\u00f3\u0142 niepublicznych znacznie wzros\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze lata wolnej Rzeczypospolitej to r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zek powrotu nauczania religii do szk\u00f3\u0142. W Szczecinie, podobnie jak w innych miejscach naszego kraju, wzbudzi\u0142o to umiarkowane sprzeciwy. Uda\u0142o si\u0119 je jednak spokojnie i bezkonfliktowo za\u017cegna\u0107, g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki ogromnemu wyczuciu i umiej\u0119tno\u015bciom negocjacyjnych ksi\u0119dza infu\u0142ata Andrzeja Offma\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
Rok 1990 postawi\u0142 r\u00f3wnie\u017c przed wszystkimi szko\u0142ami konieczno\u015b\u0107 sprostania \u017c\u0105daniom rodzic\u00f3w i uczni\u00f3w natychmiastowej zmiany nauki j\u0119zyka obcego, z obowi\u0105zkowego dotychczas j\u0119zyka rosyjskiego, na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wolnego wyboru z preferencj\u0105 j\u0119zyk\u00f3w: angielskiego i niemieckiego. G\u0142\u00f3wnymi przeszkodami w realizacji tych postulat\u00f3w by\u0142 brak wykszta\u0142conych nauczycieli j\u0119zyk\u00f3w zachodnioeuropejskich i nadmiar przygotowanych do wykonywania swojego zawodu nauczycieli j\u0119zyka rosyjskiego. W tej sytuacji Kuratorium O\u015bwiaty podpisa\u0142o umow\u0119 z niemieck\u0105 szkol\u0105 prywatn\u0105 \u201eMedigreif\u201d i szko\u0142a anglo-ameryka\u0144sk\u0105, op\u0142acaj\u0105c kursy dla nauczycieli pragn\u0105cych zdoby\u0107 certyfikaty uprawniaj\u0105ce do nauki j\u0119zyka niemieckiego lub angielskiego. Wsp\u00f3lnie z Uniwersytetem Szczeci\u0144skim uda\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c uruchomi\u0107 studia podyplomowe nadaj\u0105ce uprawnienia do nauczania j\u0119zyka polskiego, a przeznaczone przede wszystkim dla zagro\u017conych utrat\u0105 pracy rusycyst\u00f3w. Ju\u017c w 1993 r. we wszystkich szczeci\u0144skich szko\u0142ach obowi\u0105zkowymi j\u0119zykami obcymi sta\u0142y si\u0119 j\u0119zyki: angielski i niemiecki.<\/p>\n\n\n\n
Kluczow\u0105 rol\u0119 w podniesieniu jako\u015bci kszta\u0142cenia i wychowania w naszych szko\u0142ach maj\u0105 nauczyciele. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nauczycieli (prawie 70%) po\u0142owy lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych to absolwenci wy\u017cszych uczelni. Niestety jako\u015b\u0107 ich przygotowania do wykonywania zawodu by\u0142a bardzo krytycznie oceniana tak przez dyrektor\u00f3w szk\u00f3l, jak i samych zainteresowanych. Uznaj\u0105c pierwszorz\u0119dno\u015b\u0107 w kreowaniu nowoczesnej szko\u0142y poprzez pomoc merytoryczn\u0105 nauczycielowi i zgadzaj\u0105c si\u0119 z krytycznymi uwagami w sprawie systemu doradztwa i doskonalenia nauczycieli, na prze\u0142omie lat 1993\/94 Kuratorium O\u015bwiaty w Szczecinie wprowadzi\u0142o eksperymentalnie nowatorski system doradztwa i doskonalenia nauczycieli. Doradcy metodyczni stali si\u0119 pe\u0142nozatrudnionymi nauczycielami w swoich szko\u0142ach, w kt\u00f3rych ich gabinety przedmiotowe by\u0142y podstawow\u0105 baz\u0105 ich pracy, a rol\u0119 doradcz\u0105 wype\u0142niali w ramach dodatkowej umowy o prac\u0119, zawieranej z dyrektorem O\u015brodka Doskonalenia Nauczycieli. Konsultanci zatrudnieni w o\u015brodkach sta\u0107 si\u0119 mieli najlepszymi nauczycielami w swoich przedmiotach, organizuj\u0105cymi prac\u0119 doradc\u00f3w i oceniaj\u0105cymi ich.<\/p>\n\n\n\n
Do pomocy nauczycielom zaanga\u017cowano Centrum Psychologiczno-Pedagogiczne, kt\u00f3re obj\u0119\u0142o doradztwem i doskonaleniem zagadnienia opieki, wychowania, kszta\u0142cenia specjalnego i wspomagania psychologiczno-pedagogicznego, Wojew\u00f3dzki O\u015brodek Politechniczny, kt\u00f3ry zaj\u0105\u0142 si\u0119 doskonaleniem nauczycieli wychowania technicznego, Wojew\u00f3dzki O\u015brodek Metodyczny (przemianowany pod koniec 1993 r. na Centrum Doradztwa i Doskonalenia Nauczycieli), kt\u00f3ry otrzyma\u0142 zadanie doskonalenia i doradzania nauczycielom w zakresie przedmiot\u00f3w og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych oraz szkolenia kadry kierowniczej wszystkich rodzaj\u00f3w plac\u00f3wek o\u015bwiatowych, Wojew\u00f3dzk\u0105 Bibliotek\u0119 Pedagogiczn\u0105, kt\u00f3ra obj\u0119\u0142a opiek\u0105 pracownik\u00f3w bibliotek szkolnych, Centrum Kszta\u0142cenia, Dokszta\u0142cania i Doskonalenia Zawodowego, z zadaniem prowadzenia poradnictwa i doskonalenia nauczycieli przedmiot\u00f3w zawodowych i Pomorskie Centrum Edukacji, kt\u00f3re otrzyma\u0142o zadanie podnoszenia poziomu nauczycieli przedmiot\u00f3w artystycznych.<\/p>\n\n\n\n
W 1995 r. rezygnacj\u0119 z pe\u0142nienia funkcji kuratora o\u015bwiaty z\u0142o\u017cy\u0142 Zbigniew Pieczy\u0144ski. W wyniku konkursu nowym kuratorem zosta\u0142 dr Czes\u0142aw Plewka.<\/p>\n\n\n\n
Przyj\u0119te w ca\u0142ym kraju rozwi\u0105zania legislacyjne umo\u017cliwi\u0142y w roku 1994, a zobowi\u0105za\u0142y w roku 1996 samorz\u0105dy gmin do przej\u0119cia nadzoru nad szko\u0142ami podstawowymi. Tzw. du\u017ce miasta zobowi\u0105zano do prowadzenia jako zadanie w\u0142asne, szk\u00f3\u0142 ponadpodstawowych i cz\u0119\u015bci zada\u0144 opieku\u0144czych. W Szczecinie dotyczy\u0142o to mi\u0119dzy innymi 16 publicznych szk\u00f3\u0142 ponadpodstawowych (licea og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce), 4 publicznych szk\u00f3\u0142 specjalnych, szk\u00f3\u0142 i plac\u00f3wek artystycznych, Pomorskiego Centrum Edukacji – Pa\u0142ac M\u0142odzie\u017cy oraz wsparcia szk\u00f3\u0142 niepublicznych. Jako jedyne miasto w Polsce Szczecin nie przej\u0105\u0142 do prowadzenia szk\u00f3l zawodowych.<\/p>\n\n\n\n
W roku 1996 wprowadzono system wspomagania w szko\u0142ach szczeci\u0144skich sportu kwalifikowanego. W 21 szko\u0142ach wszystkich typ\u00f3w zorganizowano 76 oddzia\u0142\u00f3w realizuj\u0105cych programy klas sportowych o profilu p\u0142ywackim, pi\u0142ki no\u017cnej, pi\u0142ki siatkowej, koszyk\u00f3wki, gimnastyki sportowej, pi\u0142ki r\u0119cznej, lekkoatletyki i wio\u015blarstwa. Uruchomiono r\u00f3wnie\u017c, we wsp\u00f3\u0142pracy z Klubem Sportowym Stal Stocznia i w oparciu o istniej\u0105ce baseny przyszkolne, program powszechnej nauki p\u0142ywania. Dla uzdolnionej m\u0142odzie\u017cy szk\u00f3\u0142 podstawowych zorganizowano od pocz\u0105tku roku szkolnego 1996\/97 kola zainteresowa\u0144, prowadzone w najlepszych szczeci\u0144skich liceach. Dla licealist\u00f3w za\u015b \u2014 podobne zaj\u0119cia na Politechnice Szczeci\u0144skiej i Uniwersytecie Szczeci\u0144skim. Jedyny O\u015brodek Pracy Pozaszkolnej, Ch\u00f3r Ch\u0142opi\u0119cy \u201eS\u0142owiki\u201d, wygra\u0142 w 1996 r. Mi\u0119dzynarodowy Festiwal Muzyczny w Izraelu, a w 1997 r. zaj\u0105\u0142 II miejsce na podobnym festiwalu w San Francisco.<\/p>\n\n\n\n
W roku 1997 uleg\u0142o zmianie usytuowanie prawne urz\u0119du kuratora. Kuratorium O\u015bwiaty sta\u0142o si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 zintegrowanych administracji specjalnych. W ten spos\u00f3b kurator o\u015bwiaty przesta\u0142 by\u0107 pracownikiem ministra edukacji narodowej (jak to mia\u0142o miejsce od 1990 1), a sta\u0142 si\u0119 dyrektorem urz\u0119du powo\u0142ywanym i odwo\u0142ywanym przez wojewod\u0119, jedynie za aprobat\u0105 ministra edukacji narodowej.<\/p>\n\n\n\n
Jesieni\u0105 1997 r. odby\u0142y si\u0119 w Polsce wybory parlamentarne. W ich wyniku w\u0142adz\u0119 w kraju obj\u0105\u0142 rz\u0105d Jerzego Buzka, stworzony przez koalicj\u0119 Akcji Wyborczej Solidarno\u015b\u0107 i Unii Wolno\u015bci. W wojew\u00f3dztwie szczeci\u0144skim odwo\u0142ano z funkcji dotychczasowego wojewod\u0119 Marka Ta\u0142asiewicza i na jego miejsce powo\u0142ano W\u0142adys\u0142awa Lisewskiego. Nowy wojewoda z pocz\u0105tkiem 1998 r. odwo\u0142a\u0142 z funkcji kuratora o\u015bwiaty w Szczecinie dr. Czes\u0142awa Plewk\u0119, a na jego miejsce, w rezultacie konkursu, powo\u0142a\u0142 Sylwestra Kornowskiego.<\/p>\n\n\n\n
Nowy rz\u0105d zapowiedzia\u0142 przeprowadzenie w kraju czterech, d\u0142ugo oczekiwanych, ale bardzo trudnych reform: s\u0142u\u017cby zdrowia, emerytalnej, administracyjnej i o\u015bwiaty. T\u0119 ostatni\u0105 powierzy\u0142 ministrowi edukacji narodowej prof. Miros\u0142awowi Handke i jego zast\u0119pcom, minister Irenie Dzierzgowskiej i ministrowi Wojciechowi Ksi\u0105\u017ckowi.<\/p>\n\n\n\n
Obejmowa\u0142a ona zmiany struktury systemu szkolnictwa poprzez powstanie 6-letniej szko\u0142y podstawowej, 3-letniego gimnazjum, 3-letniego liceum sprofilowanego i trwaj\u0105cych od jednego do dw\u00f3ch lat kszta\u0142cenia zawodowego policealnego oraz dwuletniej szko\u0142y zawodowej po gimnazjum. Zapowiadano wprowadzenie jednej podstawy programowej z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wyboru wielu program\u00f3w i podr\u0119cznik\u00f3w lub stworzenia w\u0142asnych. Zak\u0142adano wprowadzenie wolno\u015bci szko\u0142y w wyborze systemu oceniania i doborze adekwatnego do swoich potrzeb programu wychowawczego. Ta bardzo ambitna i ca\u0142o\u015bciowa zmiana w funkcjonowaniu polskiego szkolnictwa mia\u0142a by\u0107 wprowadzona r\u00f3wnolegle z reform\u0105 administracyjn\u0105, kt\u00f3ra zabiera\u0142a kuratorowi obowi\u0105zek prowadzenia jakiejkolwiek szko\u0142y i plac\u00f3wki, oddaj\u0105c je w kompetencje gmin, powiat\u00f3w i wojew\u00f3dztwa samorz\u0105dowego. W okresie przygotowa\u0144 do realizacji tych zmian, 1 stycznia 1999 roku, stanowisko Zachodniopomorskiego Kuratora O\u015bwiaty obj\u0105\u0142 dotychczasowy wiceprezydent Szczecina Pawe\u0142 Bartnik.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszym kwartale 1999 r. wszystkie gminy rozpocz\u0119\u0142y proces przygotowania do utworzenia nowego typu szko\u0142y \u2014 gimnazjum i zmniejszenia stopnia organizacyjnego szk\u00f3\u0142 podstawowych z o\u015bmioklasowych do sze\u015bcioklasowych. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 to w wielu gminach z konieczno\u015bci\u0105 likwidacji istniej\u0105cych szk\u00f3\u0142 w spos\u00f3b ostateczny lub roz\u0142o\u017cony w czasie do 2005 r. W ca\u0142ym wojew\u00f3dztwie zachodniopomorskim \u0142\u0105cznie zlikwidowano 127 szk\u00f3\u0142 podstawowych i utworzono 197 gimnazj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Reforma edukacji zapocz\u0105tkowana w 1999 r. nie ograniczy\u0142a si\u0119 tylko do zmian organizacyjnych. Dotyczy\u0142a ona r\u00f3wnie\u017c wprowadzenia mo\u017cliwo\u015bci wyboru program\u00f3w i podr\u0119cznik\u00f3w przez samego nauczyciela, jak r\u00f3wnie\u017c wyboru systemu oceniania i programu wychowawczego przez Rad\u0119 Pedagogiczn\u0105. W szkole gimnazjalnej i ostatnich klasach szko\u0142y podstawowej, wprowadzono nowe przedmioty (m.in. przyroda, sztuka). Wkr\u00f3tce rozpocz\u0119to przygotowania do wprowadzenia kolejnej rewolucyjnej zmiany w funkcjonowaniu szk\u00f3\u0142 wszystkich szczebli \u2013 egzamin\u00f3w zewn\u0119trznych. System ten by\u0142 stopniowo wprowadzany do roku 2005.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142a dekada lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych to okres wielkich zmian ustrojowych, politycznych, administracyjnych, gospodarczych \u2014 zmian w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej i w naszym normalnym \u017cyciu. O\u015bwiata lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych te\u017c podlega\u0142a wielkim przemianom, pr\u00f3buj\u0105c odpowiedzie\u0107 na wymagania zmieniaj\u0105cej si\u0119 rzeczywisto\u015bci. Trudno dzisiaj oceni\u0107, kt\u00f3re z decyzji o\u015bwiatowych podejmowanych w ostatnich latach by\u0142y trafne, a kt\u00f3re b\u0142\u0119dne. Na obiektywn\u0105 ocen\u0119 przyjdzie jeszcze czas. Mam nadziej\u0119, \u017ce m\u00f3j, na pewno niekompletny artyku\u0142, \u015bwiadka i uczestnika tych wydarze\u0144, pomo\u017ce w jej powstaniu.<\/p>\n\n\n