{"id":2818,"date":"2026-02-04T18:42:41","date_gmt":"2026-02-04T18:42:41","guid":{"rendered":"https:\/\/historiapomorza.pl\/?post_type=epoka&p=2818"},"modified":"2026-02-10T10:47:03","modified_gmt":"2026-02-10T10:47:03","slug":"nikita-chruszczow-w-szczecinie-2","status":"publish","type":"epoka","link":"https:\/\/historiapomorza.pl\/en\/epoka\/nikita-chruszczow-w-szczecinie-2\/","title":{"rendered":"Nikita Chruszczow w Szczecinie.\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

W pi\u0119kny, s\u0142oneczny pi\u0105tek 17 lipca 1959 roku o godz. 11.45 na podszczeci\u0144skim lotnisku w Goleniowie wyl\u0105dowa\u0142 I\u0142 18 z premierem Zwi\u0105zku Radzieckiego i I sekretarzem Komitetu Centralnego KPZR Nikit\u0105 Chruszczowem na pok\u0142adzie. Wizyta ta jako jedna z trzech \u2013 obok odwiedzin miasta przez Jana Paw\u0142a II w 1987 i Michai\u0142a Gorbaczowa w 1988 r. \u2013 na trwa\u0142e wros\u0142a w powojenn\u0105 histori\u0119 Szczecina. Pobyt w Szczecinie Nikity Chruszczowa odnotowuje wi\u0119kszo\u015b\u0107 opracowa\u0144 prezentuj\u0105cych powojenne dzieje miasta, najcz\u0119\u015bciej wskazuj\u0105c, \u017ce ostatecznie przes\u0105dzi\u0142 on o przynale\u017cno\u015bci miasta do Polski. Zosta\u0142 uznany za jedno z 20 najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w mie\u015bcie w II po\u0142owie XX wieku. <\/p>\n\n\n\n

Pomys\u0142 o odwiedzeniu Szczecina przez jednego z najpot\u0119\u017cniejszych ludzi \u015bwiata wi\u0105za\u0142 si\u0119 z dynamicznie zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 sytuacj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 w II po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Obok oczywistych korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z zauwa\u017calnego w\u00f3wczas ocieplenia stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych dla Polski gro\u017ane sta\u0142y si\u0119 dyskusje o ostatecznym kszta\u0142cie terytorialnym Niemiec, a ten przecie\u017c traktatowo nie zosta\u0142 uregulowany po wojnie. Niejednoznaczna postawa mocarstw, a nawet Niemieckiej Republiki Demokratycznej, powodowa\u0142a zaniepokojenie w\u0142adz Polski. Nie rozwiewa\u0142y go te\u017c pog\u0142oski o chwiejnym stanowisku ZSRR.<\/p>\n\n\n\n

Dla W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki uzyskanie mi\u0119dzynarodowego potwierdzenia przebiegu zachodnich granic by\u0142o jednym z najwa\u017cniejszych cel\u00f3w jego polityki w ca\u0142ym pi\u0119tnastoletnim okresie rz\u0105d\u00f3w. Paradoksalnie, to zaostrzenie stosunk\u00f3w mi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi mocarstwami na tle wybuch\u0142ego w 1958 roku kryzysu berli\u0144skiego otworzy\u0142o przed Polsk\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci. Niemal natychmiast po jego rozpocz\u0119ciu W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka, podczas wizyty w Moskwie w listopadzie 1958 roku, przedstawi\u0142 Chruszczowowi pomys\u0142 o odwiedzeniu naszego kraju. Po uzyskaniu zgody oficjalne zaproszenie do odbycia wizyty W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka przekaza\u0142 za po\u015brednictwem ambasadora PRL w Moskwie Tadeusza Gede 3 marca 1959 r.<\/p>\n\n\n\n

Kilka miesi\u0119cy trwa\u0142y dyskusje, a\u017c w maju ustalono, \u017ce radziecki go\u015b\u0107 b\u0119dzie uczestniczy\u0142 w obchodach pi\u0119tnastej rocznicy wydania Manifestu PKWN w dniu 22 lipca. Ostateczn\u0105 wersj\u0119 programu wizyty Biuro Polityczne KC PZPR zatwierdzi\u0142o 6 lipca. Kluczowe jej punkty stanowi\u0107 mia\u0142y wiece w Warszawie i Katowicach. Poza nimi planowano, \u017ce Nikita Chruszczow odwiedzi O\u015bwi\u0119cim, Dwory, Szczecin, Pozna\u0144, wsie wielkopolskie (P\u0142awce, Racot, Stary Go\u0142\u0119bin, Jerka), \u0141a\u0144sk i Rzesz\u00f3w. Od Poznania dwie grupy go\u015bci (bez I sekretarza) mia\u0142y odwiedzi\u0107 Gda\u0144sk, Sopot i \u0141\u00f3d\u017a oraz Kazimierz nad Wis\u0142\u0105, Pu\u0142awy, Lublin i Majdanek. Z polskiej perspektywy obecno\u015b\u0107 radzieckiego polityka \u015bwiata po zachodniej stronie Odry mia\u0142a stanowi\u0107 dow\u00f3d niezmienno\u015bci stanowiska ZSRR w kwestii polskiej granicy zachodniej. <\/p>\n\n\n\n

Dla wszystkich miast wizyta tak niezwyk\u0142ego go\u015bcia by\u0142a niew\u0105tpliwym wyr\u00f3\u017cnieniem, a dla lokalnych w\u0142adz okazj\u0105 do zaprezentowania w\u0142asnych osi\u0105gni\u0119\u0107 i wzmocnienia pozycji w aparacie w\u0142adzy. Bezpo\u015brednie przygotowania do przyj\u0119cia radzieckiego go\u015bcia w Szczecinie rozpocz\u0119to na pocz\u0105tku lipca, jednak organizowane od pierwszych dni czerwca obchody 15-lecia Polski Ludowej oraz zlokalizowanie w Szczecinie centralnych Dni Morza pozwoli\u0142y na mobilizacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa i s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych. W komitetach Wojew\u00f3dzkim i Miejskim PZPR wy\u0142oniono komisje odpowiedzialne za przebieg wizyty. Koordynatorem wydarze\u0144 w skali wojew\u00f3dzkiej by\u0142 I sekretarz KW PZPR J\u00f3zef Kisielewski. <\/p>\n\n\n\n

Program wizyty Chruszczowa w Szczecinie zosta\u0142 opracowany w Komitecie Centralnym i nie odbiega\u0142 od rytualnych wzorc\u00f3w. Przewidywa\u0142 przywitanie radzieckich go\u015bci na lotnisku w Goleniowie, przejazd do siedziby przy Wa\u0142ach Chrobrego, zwiedzanie portu na tra\u0142owcu Marynarki Wojennej, uroczyst\u0105 sesj\u0119 Miejskiej Rady Narodowej, wiec na Jasnych B\u0142oniach oraz wieczorne przyj\u0119cie wydane przez I sekretarza KW PZPR i przewodnicz\u0105cego Prezydium Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej. Nazajutrz rano delegacja radziecka mia\u0142a odjecha\u0107 poci\u0105giem do Poznania.<\/p>\n\n\n\n

W przygotowania wydarzenia w\u0142\u0105czono nie tylko kadry szczeci\u0144skie, ale tak\u017ce aktywist\u00f3w z powiat\u00f3w nowogardzkiego, goleniowskiego i stargardzkiego, le\u017c\u0105cych na trasie przejazdu kolumny samochodowej wioz\u0105cej delegacj\u0119 radzieck\u0105 z Goleniowa do Szczecina. W trakcie dekorowania miasta podzielono je na dwie strefy: ulice bezpo\u015brednio wizytowane przez delegacj\u0119 z Kremla i pozosta\u0142e. Szczeg\u00f3lnie te pierwsze by\u0142y bogato przystrojone. W pe\u0142nym entuzjazmu sprawozdaniu do Komitetu Centralnego szczeci\u0144scy organizatorzy informowali, i\u017c na wszystkich mo\u017cliwych do wykorzystania s\u0142upach umieszczono setki flag radzieckich i polskich, r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci. Wykonano i umieszczono na trasie ponad 100 transparent\u00f3w z has\u0142ami w j\u0119z. polskim i rosyjskim. Wzd\u0142u\u017c trasy rozmieszczono kilkumetrowej wielko\u015bci emblematy ze stylizowanymi wizerunkami or\u0142a, rzymskiej XV, sierpa i m\u0142ota, czerwonej gwiazdy. Udekorowane zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c frontony gmach\u00f3w, umieszczono portrety tow. tow. Chruszczowa i Gomu\u0142ki. Pomalowano kilka \u015blepych \u015bcian, wi\u0105\u017c\u0105c tematycznie malowid\u0142a z XV-leciem Polski Ludowej.<\/em> [\u2026] Niezale\u017cnie od tradycyjnych element\u00f3w dekoracyjnych (flagi, portrety, god\u0142a) wzd\u0142u\u017c Jasnych B\u0142oni umieszczono dwa 300-metrowe fryzy, symbolizuj\u0105ce ci\u0105g Odry i Nysy z nazwami polskich miast le\u017c\u0105cych nad tymi rzekami<\/em>. W celu mobilizacji szczecinian do przyj\u015bcia na tras\u0119 przejazdu delegacji, a p\u00f3\u017aniej na wiec na Jasnych B\u0142oniach, o trzy godziny przed\u0142u\u017cono prac\u0119 \u017c\u0142obk\u00f3w i przedszkoli oraz skr\u00f3cono czas pracy urz\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Sporym wyzwaniem dla s\u0142u\u017cb ochrony by\u0142o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa Rosjanom. W celu zabezpieczenia wizyty w ca\u0142ym kraju zmobilizowano 1280 os\u00f3b. W Szczecinie obawiano si\u0119 powt\u00f3rzenia incydentu, do kt\u00f3rego dosz\u0142o na \u015al\u0105sku dwa dni przed przylotem Chruszczowa do Szczecina. 15 lipca w miejscowo\u015bci Zag\u00f3rze (mi\u0119dzy D\u0105brow\u0105 G\u00f3rnicz\u0105 a Sosnowcem) le\u017c\u0105cej na planowanej trasie przejazdu kolumny z delegacj\u0105 radzieck\u0105 dosz\u0142o do eksplozji amatorsko przygotowanego niewielkiego materia\u0142u wybuchowego, pod\u0142o\u017conego pod przydro\u017cne drzewo. W praktyce nie stanowi\u0142 on wi\u0119kszego zagro\u017cenia, ale sam fakt spowodowa\u0142 wi\u0119ksz\u0105 mobilizacj\u0119 s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych. Ostatecznie bez przeszk\u00f3d w pi\u0105tek, 17 lipca o godz. 10.20 z lotniska 39 Pu\u0142ku Lotnictwa My\u015bliwskiego Obrony Powietrznej Kraju w Mierz\u0119cicach na \u015al\u0105sku, rz\u0105dowy I\u0142 18 odlecia\u0142 na p\u00f3\u0142noc, by z pi\u0119tnastominutowym op\u00f3\u017anieniem, o godz. 11.45 wyl\u0105dowa\u0107 w podszczeci\u0144skim Goleniowie. Radzieckim go\u015bciom towarzyszyli W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka, wicepremier Piotr Jaroszewicz, ambasador PRL w Moskwie Tadeusz Gede oraz pi\u0119ciu wysokich funkcjonariuszy MSZ.<\/p>\n\n\n\n

\"Nikita
1. Lotnisko. Nikita Chruszczow w Szczecinie. \u0179r\u00f3d\u0142o fotografii: Archiwum Pa\u0144stwowe w Szczecinie, Zbi\u00f3r dokument\u00f3w, 24.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na p\u0142ycie lotniska w obecno\u015bci kilku tysi\u0119cy zgromadzonych widz\u00f3w go\u015bci powitali mi\u0119dzy innymi premier J\u00f3zef Cyrankiewicz, ministrowie spraw zagranicznych Adam Rapacki, obrony narodowej Marian Spychalski, \u017ceglugi i gospodarki wodnej Stanis\u0142aw Darski, pierwsi sekretarze komitet\u00f3w wojew\u00f3dzkich PZPR w Szczecinie J\u00f3zef Kisielewski, w Koszalinie Mieczys\u0142aw Bodalski i w Zielonej G\u00f3rze Tadeusz Wieczorek oraz miejskiego w Szczecinie Andrzej Grabski, przewodnicz\u0105cy prezydi\u00f3w Wojew\u00f3dzkiej i Miejskiej Rad Narodowych w Szczecinie W\u0142odzimierz Migo\u0144 i Jerzy Zieli\u0144ski, dow\u00f3dcy Marynarki Wojennej kontradmira\u0142 Zdzis\u0142aw Studzi\u0144ski, Pomorskiego Okr\u0119gu Wojskowego gen. Zygmunt Huszcza i szczeci\u0144skiej 12 Dywizji Zmechanizowanej gen. Wojciech Jaruzelski. Ju\u017c w przem\u00f3wieniach powitalnych m\u00f3wcy nawi\u0105zywali do oczekiwanego potwierdzenia przez radzieckiego przyw\u00f3dc\u0119 polskich praw do Szczecina. <\/p>\n\n\n\n

\"Nikita
2. Przejazd Nikity Chruszczowa w towarzystwie W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki ulicami Szczecina. \u0179r\u00f3d\u0142o fotografii: Archiwum Pa\u0144stwowe w Szczecinie, Zbi\u00f3r dokument\u00f3w, 24.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u2013 podobnie zreszt\u0105 jak w ca\u0142ej Polsce – ju\u017c od pierwszych chwil pobytu na zachodniopomorskiej ziemi, Nikita Chruszczow wzbudza\u0142 autentyczn\u0105 sympati\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w. Do rangi symbolu wizyty i otwarto\u015bci go\u015bcia na spo\u0142ecze\u0144stwo ur\u00f3s\u0142 wyb\u00f3r przez niego samochodu, kt\u00f3rym porusza\u0142 si\u0119 po Szczecinie – wielkiego buicka roadstera convertaible, a widok Chruszczowa w jasnym garniturze w czarnym kabriolecie pozosta\u0142 w pami\u0119ci uczestnik\u00f3w wydarzenia.<\/p>\n\n\n

\n
\"Nikita
3. Nikita Chruszczow na tra\u0142owcu OPR \u201e\u0141o\u015b\u201d w towarzystwie W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki i J\u00f3zefa Cyrankiewicza. \u0179r\u00f3d\u0142o fotografii: Archiwum Pa\u0144stwowe w Szczecinie, Zbi\u00f3r dokument\u00f3w, 24.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"Nikita
4. MRN. Nikita Chruszczow w Szczecinie. \u0179r\u00f3d\u0142o fotografii: Archiwum Pa\u0144stwowe w Szczecinie, Zbi\u00f3r dokument\u00f3w, 24.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po oficjalnych powitaniach kawalkada pojazd\u00f3w uda\u0142a si\u0119 do Szczecina. Sam przejazd okaza\u0142 si\u0119 wielkim sukcesem go\u015bcia, ale i miejscowych organizator\u00f3w pobytu. Mimo ponadgodzinnego op\u00f3\u017anienia na trasie przejazdu zgromadzi\u0142o si\u0119 ponad 100 tys. mieszka\u0144c\u00f3w miasta, a liczne wiwaty, obsypywanie samochodu kwiatami i inne wyrazy sympatii z pewno\u015bci\u0105 w sporej cz\u0119\u015bci mia\u0142y charakter spontaniczny. Po zakwaterowaniu w rezydencji na Wa\u0142ach Chrobrego, na tra\u0142owcu Marynarki Wojennej ORP \u201e\u0141o\u015b\u201d Rosjanie zwiedzili port szczeci\u0144ski. <\/p>\n\n\n\n

Nikita Chruszczow Honorowym Obywatelem Miasta Szczecina. Dyplom wr\u0119cza Przewodnicz\u0105cy Miejskiej Rady Narodowej Jerzy Zieli\u0144ski. W tle W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka<\/p>\n\n\n\n

Kluczowymi punktami wizyty by\u0142y uroczysta sesja Rady Miasta z wr\u0119czeniem przyw\u00f3dcy ZSRR tytu\u0142u Honorowego Obywatela Szczecina oraz wiec na Jasnych B\u0142oniach. Uroczysto\u015b\u0107 w sali filharmonii rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 o godz. 16.45 i trwa\u0142a do\u015b\u0107 kr\u00f3tko. W obecno\u015bci blisko 400 go\u015bci, po jednomy\u015blnym przyj\u0119ciu przez Rad\u0119 Miasta odno\u015bnej uchwa\u0142y, jej przewodnicz\u0105cy Jerzy Zieli\u0144ski wr\u0119czy\u0142 go\u015bciowi dyplom nadaj\u0105cy mu honorowe obywatelstwo, a przewodnicz\u0105cy Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej W\u0142odzimierz Migo\u0144 z\u0142ot\u0105 odznak\u0119 \u201eGryfa Pomorskiego\u201d. Kr\u00f3tkie przem\u00f3wienie wyg\u0142osili przy tej okazji Jerzy Zieli\u0144ski i sam odznaczony. Ten ostatni wpisa\u0142 si\u0119 te\u017c do Z\u0142otej Ksi\u0119gi Miasta. Ceremoni\u0119 transmitowano dla gromadz\u0105cych si\u0119 szczecinian przyby\u0142ych na wiec na placu przed gmachem w\u0142adz miejskich.<\/p>\n\n\n

\n
\"Nikita
6. Wiec na Jasnych b\u0142oniach. \u0179r\u00f3d\u0142o fotografii: Archiwum Pa\u0144stwowe w Szczecinie, Zbi\u00f3r dokument\u00f3w, 24.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kwadrans po zako\u0144czeniu sesji Rady Miejskiej, o godz. 17.30, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wiec, kt\u00f3ry zgromadzi\u0142 oko\u0142o 100 tys. mieszka\u0144c\u00f3w Szczecina. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zobligowana do przyj\u015bcia przez dyrekcje zak\u0142ad\u00f3w pracy, organizacje partyjne, spo\u0142eczne i m\u0142odzie\u017cowe. Przyprowadzono te\u017c m\u0142odzie\u017c szkoln\u0105, co w okresie wakacji nie by\u0142o \u0142atwym zadaniem. Niemniej z pewno\u015bci\u0105 nie brakowa\u0142o te\u017c ludzi, kt\u00f3rzy pojawili si\u0119 z w\u0142asnej woli, ciekawi jednego z najpot\u0119\u017cniejszych ludzi na \u015bwiecie i spodziewanych jego s\u0142\u00f3w o poparciu dla granic Polski. <\/p>\n\n\n\n

Po wys\u0142uchaniu powitania ze strony I sekretarza KW PZPR J\u00f3zefa Kisielewskiego, a nast\u0119pnie premiera J\u00f3zefa Cyrankiewicza radziecki przyw\u00f3dca przedstawi\u0142 w\u0142asn\u0105 wizj\u0119 bie\u017c\u0105cej sytuacji mi\u0119dzynarodowej i historycznych stosunk\u00f3w polsko-rosyjskich. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do tradycji Grunwaldu, dowodzi\u0142 trwa\u0142ych podstaw dzisiejszego sojuszu. Najwa\u017cniejsze dla s\u0142uchaczy by\u0142y jednak jego deklaracje gotowo\u015bci obrony polskich granic zachodnich. Warto je przytoczy\u0107. M\u00f3wca sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 niemieckim d\u0105\u017ceniom do rewizji granicy stwierdzi\u0142: s<\/em>\u0105 m\u0119\u017cowie stanu w Bonn i nie tylko w Bonn, kt\u00f3rzy patronuj\u0105 tej odwetowej propagandzie, propagand\u0119 t\u0119 inspiruj\u0105, o\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce nie uznaj\u0105 polskiej granicy zachodniej, a nawet otwarcie \u017c\u0105daj\u0105 jej rewizji. Panowie ci widocznie zupe\u0142nie stracili poczucie rzeczywisto\u015bci. Marz\u0105 oni o tym, aby Wroc\u0142aw zn\u00f3w przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Breslau, Gda\u0144sk – w Danzig, a Szczecin – w Stettin. Niechaj jednak wiedz\u0105, \u017ce Wroc\u0142aw, Gda\u0144sk, Szczecin – to miasta polskie i na zawsze pozostan\u0105 nimi. Historyczne prawa narodu polskiego do Ziem Zachodnich, krew wsp\u00f3lnie przelana przez Nas o ich wyzwolenie, olbrzymia praca w\u0142o\u017cona przez nar\u00f3d polski w ich odbudow\u0119 – wszystko to jest \u015bwi\u0119te i nikomu nie pozwoli si\u0119 na drwiny. <\/em>Dalej deklarowa\u0142, i\u017c Polska ma \u201etakich wiernych sojusznik\u00f3w jak ZSRR i wszystkie kraje obozu socjalistycznego. B\u0119d\u0105 oni bronili granic Polski Ludowej jak swych w\u0142asnych granic. [\u2026] S\u0142upy graniczne na Odrze i Nysie b\u0119d\u0105 bronione przez nas wszystkich rami\u0119 przy ramieniu z narodem polskim.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/em>Przemawia Nikita Chruszczow. Z boku W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owa Chruszczowa wywo\u0142a\u0142y entuzjazm zebranych uczestnik\u00f3w wiecu. Wydaje si\u0119, \u017ce aplauz przekroczy\u0142 oczekiwania w\u0142adz. W trakcie przygotowywania wiecu poszczeg\u00f3lnym grupom jego uczestnik\u00f3w wyznaczono r\u00f3\u017cne cele. Za wzbudzanie objaw\u00f3w zachwytu odpowiedzialna by\u0142a dwutysi\u0119czna ekipa aktywist\u00f3w ZMS sprowadzona z terenu ca\u0142ego wojew\u00f3dztwa. Spe\u0142nili oni swoje zadanie, z ich strony najcz\u0119\u015bciej pada\u0142y okrzyki, jednak tak\u017ce pozosta\u0142e grupy ch\u0119tnie wiwatowa\u0142y s\u0142ysz\u0105c oczekiwane obietnice. Wiec zako\u0144czono gromkim \u201esto lat\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna uzna\u0107 te punkty wizyty Nikity Chruszczowa w Szczecnie za du\u017cy sukces Polski i miasta. Gorzej by\u0142o z kolejnymi. Lokalne w\u0142adze spodziewa\u0142y si\u0119 wiele po raucie, kt\u00f3ry mia\u0142 odby\u0107 si\u0119 o godz. 20 w sali konferencyjnej Komitetu Wojew\u00f3dzkiego PZPR. Zaproszenia wystosowano do oko\u0142o 200 os\u00f3b, przede wszystkim przedstawicieli korpusu dyplomatycznego, aparatu partyjnego, kadry kierowniczej zak\u0142ad\u00f3w pracy, wojska i milicji. W projekcie toastu I sekretarz KW PZPR zamierza\u0142 ponownie akcentowa\u0107 radzieckie zobowi\u0105zania og\u0142oszone na Jasnych B\u0142oniach. Na polecenie w\u0142adz centralnych decyzj\u0119 o przebiegu przyj\u0119cia zmieniano sze\u015bciokrotnie, ostatecznie odwo\u0142uj\u0105c je, a wiecz\u00f3r radzieccy go\u015bcie sp\u0119dzili we w\u0142asnym gronie.<\/p>\n\n\n\n

 Poranne po\u017cegnanie r\u00f3wnie\u017c wypad\u0142o ma\u0142o imponuj\u0105co. Zamiast ponownych szpaler\u00f3w na kr\u00f3tkiej trasie przejazdu z Wa\u0142\u00f3w Chrobrego do dworca PKP radzieck\u0105 delegacj\u0119 pozdrawia\u0142y nieliczne osoby. Pi\u0119ciotysi\u0119czny t\u0142um pojawi\u0142 si\u0119 dopiero przed hal\u0105 dworcow\u0105. Zwyczajowe po\u017cegnania wyg\u0142osili przewodnicz\u0105cy Prezydium WRN W\u0142odzimierz Migo\u0144 i \u2013 podobnie w przypadku powitania na lotnisku w Goleniowie \u2013 M. J. Szumauskas. Na koniec, w czterech kr\u00f3tkich zdaniach Nikita Chruszczow obieca\u0142 ponownie odwiedzi\u0107 Szczecin. Zlekcewa\u017cenie po\u017cegnania Nikity Chruszczowa przez mieszka\u0144c\u00f3w w\u0142adze t\u0142umaczy\u0142y wczesn\u0105 godzin\u0105 wyjazdu oraz obawami, i\u017c podobnie jak w dniu poprzednim, trzeba b\u0119dzie d\u0142ugo oczekiwa\u0107 na przejazd go\u015bci. Wydaje si\u0119, \u017ce ceremonii po\u017cegnania po prostu nie przygotowano, a t\u0142umaczenie czynnikami obiektywnymi mia\u0142o zapobiec oskar\u017caniu szczeci\u0144skich organizator\u00f3w o zaniedbania.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, \u017ce gdy kilka minut przed godzin\u0105 \u00f3sm\u0105 specjalny poci\u0105g wioz\u0105cy pierwszych sekretarzy KC KPZR i PZPR wraz z osobami towarzysz\u0105cymi opuszcza\u0142 szczeci\u0144ski dworzec, miejscowi liderzy polityczni poczuli ogromn\u0105 ulg\u0119. Odnotowali du\u017cy sukces, a jednocze\u015bnie ustrzegli si\u0119 powa\u017cniejszych zaniedba\u0144. Mogli poczu\u0107 silniejsz\u0105 legitymacj\u0119 do sprawowania w\u0142adzy zar\u00f3wno wobec swoich centralnych zwierzchnik\u00f3w, jak iwobec spo\u0142ecze\u0144stwa. W tym kontek\u015bcie nieco dziwi fakt, \u017ce temat wizyty niemal nazajutrz po jej zako\u0144czeniu przesta\u0142 istnie\u0107 w \u017cyciu publicznym. Wprawdzie sami mieszka\u0144cy jeszcze do\u015b\u0107 d\u0142ugo o niej dyskutowali, ale w wymiarze oficjalnym szybko ca\u0142kowicie stracono zainteresowanie ni\u0105. Jedyn\u0105 wzmiank\u0105, kt\u00f3ra odnosi\u0142a si\u0119 do obecno\u015bci radzieckiego premiera u uj\u015bcia Odry by\u0142, zamieszczony 25 lipca, komunikat o przekazaniu szczeci\u0144skim portowcom<\/p>\n\n\n\n

telewizora Rubin-102 przez konsula ZSRR w Szczecinie Igora Skaczkowa jako daru od Nikity Chruszczowa. Szersze odbicie odwiedziny z lipca 1959 r. znalaz\u0142y na \u0142amach \u201eKuriera Szczeci\u0144skiego\u201d dopiero po niemal czterdziestu latach, w przeddzie\u0144 wizyty w stolicy Pomorza Zachodniego jednego z nast\u0119pc\u00f3w Chruszczowa \u2013 Michai\u0142a Gorbaczowa. <\/p>\n\n\n\n

\"Nikita
7.Po\u017cegnanie Nikity Chruszczowa na dworcu PKP Szczecin G\u0142\u00f3wny. \u0179r\u00f3d\u0142o fotografii: Archiwum Pa\u0144stwowe w Szczecinie, Zbi\u00f3r dokument\u00f3w, 24.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mimo du\u017cego znaczenia przypisywanego wizycie Nikity Chruszczowa przez mieszka\u0144c\u00f3w miasta i regionu nie mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce mia\u0142a ona istotne znaczenie dla mi\u0119dzynarodowego potwierdzenia polskich praw do Szczecina. Ani polska, ani radziecka dyplomacje nie powo\u0142ywa\u0142y si\u0119 na ni\u0105, nie pojawia\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w polskiej propagandzie. Wydaje si\u0119, \u017ce najwi\u0119ksz\u0105 role odegra\u0142a ona w przekonaniu mieszka\u0144c\u00f3w Pomorza Zachodniego o trwa\u0142o\u015bci polskiej obecno\u015bci u uj\u015bcia Odry.<\/p>\n\n\n

\n
\"Quiz\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n