Hanza by\u0142a przede wszystkim wsp\u00f3lnot\u0105 kupc\u00f3w, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 handlem dalekosi\u0119\u017cnym. Pomorze Zachodnie by\u0142o regionem pobrze\u017ca Ba\u0142tyku z najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 cz\u0142onk\u00f3w tego zwi\u0105zku, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y nast\u0119puj\u0105ce o\u015brodki miejskie: Bia\u0142ogard, Dar\u0142owo, Goleni\u00f3w, Gryfice, Kamie\u0144, Ko\u0142obrzeg, Koszalin, S\u0142awno, S\u0142upsk, Stargard, Szczecin, Trzebiat\u00f3w i Wolin. Ich udzia\u0142 w \u017cyciu hanzeatyckim wi\u0105za\u0142 si\u0119 przede wszystkim z aktywno\u015bci\u0105 na rynkach skandynawskich w okresie drugiej po\u0142owy XIII, XIV i XV w., gdzie eksportowa\u0142y g\u0142\u00f3wnie zbo\u017ce, a importowa\u0142y ryby. Mia\u0142o to zasadniczy wp\u0142yw na rozw\u00f3j tych miast, kt\u00f3re mniej aktywnie uczestniczy\u0142y w kontaktach handlowych z Flandri\u0105, Angli\u0105, Prusami czy Inflantami. W tamtejszych portach pojawiali si\u0119 sporadycznie kupcy i szyprowie ze Szczecina, Ko\u0142obrzegu, Dar\u0142owa i S\u0142upska. <\/p>\n\n\n\n
W 1278 r. Szczecin otrzyma\u0142 przywilej celny na terenie Szlezwiku. Pomorzanie przybywali ch\u0119tnie na jarmarki w Skanii. Oko\u0142o 1294 r. Szczecin, a w 1363 r. Ko\u0142obrzeg, naby\u0142y bazy po\u0142owowe (vitte<\/em>) z prawem do w\u0142asnego s\u0105downictwa. W tamtejszych targach, pocz\u0105wszy od 80. lat XIII w., brali udzia\u0142 tak\u017ce kupcy z Dar\u0142owa i S\u0142upska. Obecno\u015b\u0107 szczecinian obserwowana by\u0142a r\u00f3wnie\u017c w Norwegii, gdzie w 1285 r. otrzymali od kr\u00f3la Eryka II przywilej handlowy. Nieco p\u00f3\u017aniej kolejne pomorskie miasta utworzy\u0142y swoje miejsca handlu w Drag\u00f8r na wyspie Amager, po\u0142o\u017conej niedaleko Kopenhagi, tworz\u0105c najliczniejsz\u0105 i najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105c\u0105 obecno\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d innych region\u00f3w zwi\u0105zanych z Hanz\u0105. By\u0142y to: Kamie\u0144, Wolin, Trzebiat\u00f3w i Stargard. Dwa ostatnie o\u015brodki otrzyma\u0142y przywilej handlowy zwi\u0105zany z bazami po\u0142owowymi dopiero z r\u0105k Eryka Pomorskiego w 1436 r., z zastrze\u017ceniem, \u017ce nie mog\u0105 korzysta\u0107 z niego wi\u0119cej ni\u017c oko\u0142o stu lat. Jednocze\u015bnie stargardzcy augustianie-eremici <\/strong>otrzymali w Drag\u00f8r prawo za\u0142o\u017cenia kaplicy, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 u\u017cytkowana przez Stargard i Trzebiat\u00f3w. Kres intensywnych kontakt\u00f3w handlowych pod Kopenhag\u0105 po\u0142o\u017cy\u0142a tzw. wojna hrabska w Danii (1534-1536), kiedy to <\/strong>kramy i domy kupieckie zosta\u0142y zniszczone i przez pewien czas pozostawa\u0142y nieu\u017cywane, a kr\u00f3l du\u0144ski wykorzysta\u0142 to jako okazj\u0119 do uniewa\u017cnienia praw miast do tych teren\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym aspektem aktywno\u015bci o\u015brodk\u00f3w pomorskich w zwi\u0105zku hanzeatyckim by\u0142 udzia\u0142 w zjazdach. Najwi\u0119ksza ich intensywno\u015b\u0107 przypad\u0142a na czas wojny hanzeat\u00f3w z kr\u00f3lem Danii Waldemarem IV Atterdagiem, w kt\u00f3rej sw\u00f3j udzia\u0142 zaznaczy\u0142y Szczecin, Ko\u0142obrzeg i Stargard. Uczestniczy\u0142y one w zawarciu rozejmu w 1364 i pokoju w 1365 r. z kr\u00f3lem du\u0144skim. Po kl\u0119sce pod Helsingborgiem Szczecin, Ko\u0142obrzeg i Stargard mia\u0142y zamiar zrezygnowa\u0107 z udzia\u0142u w wojnie. Ostatecznie jednak przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do walki z Du\u0144czykami, a Stralsund podj\u0105\u0142 nawet pr\u00f3b\u0119 w\u0142\u0105czenia do sojuszu Goleniowa. Udzia\u0142 Szczecina, Ko\u0142obrzegu i Stargardu w zawarciu pokoju stralsundzkiego w 1370 r. wi\u0105za\u0142 si\u0119 tak\u017ce z ich zaanga\u017cowaniem w okupacj\u0119 zamk\u00f3w nad cie\u015bnin\u0105 sundzk\u0105 oraz ratyfikacj\u0119 rozejmu z Norwegi\u0105. W 1376 r. te same miasta uczestniczy\u0142y w zawarciu pokoju przez Hanz\u0119 i kr\u00f3la Norwegii. Po tych wydarzeniach, kt\u00f3re znacz\u0105co obci\u0105\u017cy\u0142y finansowo wspomniane pomorskie o\u015brodki miejskie, jedynie Szczecin pojawia\u0142 si\u0119, cho\u0107 rzadko, na zjazdach. Stargard i Ko\u0142obrzeg zrezygnowa\u0142y z udzia\u0142u w \u017cyciu politycznym zwi\u0105zku. <\/p>\n\n\n\n W ko\u0144cu XIV w. hanzeaci upominali miasta Ko\u0142obrzeg, S\u0142upsk, Trzebiat\u00f3w, Koszalin, Dar\u0142owo, Bia\u0142ogard, Wolin i Gryfice, \u017ce produkuj\u0105 zbyt ma\u0142e beczki, kt\u00f3re przeznaczano do pakowania i transportu \u015bledzi w Skanii. Du\u017ca aktywno\u015b\u0107 o\u015brodk\u00f3w pomorskich w Skanii spowodowa\u0142a ich udzia\u0142 w tworzeniu kontyngent\u00f3w wojskowych skierowanych do walki z piractwem na Ba\u0142tyku. Wsp\u00f3lne jednostki wystawia\u0142y: Szczecin, Stargard, Goleni\u00f3w, Gardziec, Gryfino i Kamie\u0144 oraz Ko\u0142obrzeg, Dar\u0142owo, S\u0142upsk, Trzebiat\u00f3w, Gryfice i Wolin. <\/p>\n\n\n\n Liczne kontakty handlowe i mobilno\u015b\u0107 spo\u0142eczna oscyluj\u0105ca wok\u00f3\u0142 Morza Ba\u0142tyckiego spowodowa\u0142y powstanie wsp\u00f3lnej kultury, w kt\u00f3rej sw\u00f3j udzia\u0142 posiada\u0142 i zwi\u0105zek hanzeatycki. Najistotniejszy wk\u0142ad w jej powstanie i trwanie przynios\u0142y miasta, kt\u00f3re poprzez swoj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 struktur spo\u0142ecznych i kultury materialnej sta\u0142y si\u0119 wa\u017cnymi tw\u00f3rcami oraz przeka\u017anikami kultury i sztuki, a w tym monumentalnej architektury ceglanej. Ich obywatele, rekrutuj\u0105cy si\u0119 z r\u00f3\u017cnych warstw miejskich, jak kupcy, duchowie\u0144stwo czy rzemie\u015blnicy odgrywali w tym dziele wa\u017cne role. Zanim to jednak nast\u0105pi\u0142o ju\u017c w pierwszej po\u0142owie XIII w. trafia\u0142y na Pomorze z obszar\u00f3w dzisiejszych \u015brodkowych i p\u00f3\u0142nocnych Niemiec idee rozwi\u0105za\u0144 architektonicznych zastosowanych m.in. w katedrze kamie\u0144skiej czy ko\u015bciele cysterskim w Ko\u0142baczu. Dzia\u0142o si\u0119 to za spraw\u0105 fundacji budowlanych Henryka Lwa w Ratzeburgu, Lubece i Brunszwiku. Zastosowana w katedrze kamie\u0144skiej tzw. technika grubego muru mog\u0142a dosta\u0107 si\u0119 na Pomorze za po\u015brednictwem katedr w Hamburgu i Bremie. Dla najstarszej fazy realizacji ko\u015bcio\u0142a ko\u0142backiego, kt\u00f3ra przypad\u0142\u0105 by\u0107 mo\u017ce ju\u017c na koniec XII w., istotny wp\u0142yw mia\u0142a architektura i warsztaty du\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n Najbardziej monumentalna architektura, kt\u00f3ra ma powi\u0105zania z dzie\u0142ami nadba\u0142tyckimi jest zwi\u0105zana z pomorskimi o\u015brodkami miejskimi. W budownictwie zakon\u00f3w \u017cebraczych zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna powi\u0105zania z planami \u015bwi\u0105ty\u0144 znanych z Elbl\u0105ga, Che\u0142mna czy Torunia co widoczne jest w niezachowanym, ale znanym z bada\u0144 archeologicznych ko\u015bcio\u0142em dominikan\u00f3w w Kamieniu (po 1308 r.). W podobnym typie jak ko\u015bcio\u0142y dominika\u0144skie w Stralsundzie i Prenzlau wnie\u015bli swoj\u0105, niezachowan\u0105 dzi\u015b \u015bwi\u0105tyni\u0119, augustianie-eremici w Stargardzie (ok. 1300 r.). <\/p>\n\n\n\n Powstaj\u0105ce w ko\u0144cu XIII w. i realizowane z powodzeniem w XIV w., a nawet XV w. fary w miastach pomorskich wznoszono w systemie halowym. Charakteryzowa\u0142y je tr\u00f3jnawowe korpusy i jednonawowe wyd\u0142u\u017cone prezbiteria. Symbolem tego programu budowlanego sta\u0142a si\u0119 kolegiata ko\u0142obrzeska. Zastosowano go w szeregu realizacji architektonicznych, kt\u00f3re w oryginalnej lub przebudowanej formie pozosta\u0142y do dzi\u015b. S\u0105 to ko\u015bcio\u0142y w Trzebiatowie, Gryficach, Nowogardzie, Resku, Chociwlu, Goleniowie, Wolinie, Stargardzie (faza poprzedzaj\u0105ca system bazylikowy). Wp\u0142yw na ich architektur\u0119 mia\u0142y rozwi\u0105zania stosowane w ko\u015bcio\u0142ach zakon\u00f3w mendykanckich i halowych far miast hanzeatyckich. \u0179r\u00f3d\u0142em inspiracji pozostawa\u0142y ko\u015bcio\u0142y Mariacki i \u015bw. Jakuba w Lubece. <\/p>\n\n\n\n Kwintesencj\u0105 rozwoju p\u00f3\u017anogotyckiej architektury sakralnej hanzeatyckich miast pomorskim by\u0142y realizacje halowej fary w Szczecinie i bazylikowej w Stargardzie. W szczeci\u0144skim ko\u015bciele \u015bw. Jakuba podj\u0119to si\u0119 realizacji ch\u00f3ru z obej\u015bciem, kt\u00f3ry w ko\u0144cu XIV w. by\u0142 nowatorskim rozwi\u0105zaniem przestrzennym stosowanym od kr\u00f3tkiego czasu na obszarze Brandenburgii. Tymczasem odpowiedzi\u0105 Stargardu na budowlane poczynania szczecinian sta\u0142a si\u0119 przebudowa ko\u015bcio\u0142a Mariackiego w formie bazylikowej, z obej\u015bciowym prezbiterium i dwupoziomowymi kaplicami. Otrzyma\u0142a ona ostatecznie nie tylko opisan\u0105 ju\u017c bry\u0142\u0119, ale od p\u00f3\u0142nocy wzniesiono centraln\u0105 kaplic\u0119 Mariack\u0105 i dwuwie\u017cowy masyw wie\u017cowy od zachodu. Model stargardzki sta\u0142 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji przestrzennych nie tylko dla realizacji powstaj\u0105cych na Pomorzu, jak ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. \u015bw. Piotra i Paw\u0142a w Szczecinie czy \u015bw. Jana w Stargardzie. Ceramiczne i glazurowane dekoracje lizen z maswerkami i wimpergami mo\u017cna odnale\u017a\u0107 nie tylko w budownictwie sakralnym, ale r\u00f3wnie\u017c w ratuszach Szczecina, Kamienia i Trzebiatowa. I\u015bcie eksportowym \u201etowarem\u201d sta\u0142 si\u0119 motyw tzw. \u201eblendy stargardzkiej\u201d z wie\u017cy p\u00f3\u0142nocnej fary Mariackiej, kt\u00f3ry zaw\u0119drowa\u0142 z Pomorza w mniej lub bardziej zredukowanej formie a\u017c na wyspy du\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n Z kolei wp\u0142yw architektury Lubeki uwidoczni\u0142 si\u0119 nie tylko w architekturze sakralnej, ale i \u015bwieckiej. Najdobitniejszym tego przyk\u0142adem jest niezachowany w takiej formie, ale znany z widok\u00f3w miasta Matth\u00e4usa Meriana z 1652 r. ratusz ko\u0142obrzeski, kt\u00f3ry zamkni\u0119ty zosta\u0142 od strony rynku monumentalnym, w cz\u0119\u015bci a\u017curowym szczytem. Element ten znany z ratusza lubeckiego dosta\u0142 si\u0119 do Ko\u0142obrzegu zapewne za spraw\u0105 podobnej realizacji w Stralsundzie. Z Lubeki i innych miast hanzeatyckich zaczerpni\u0119to model sieniowej kamienicy mieszcza\u0144skiej ze sk\u0142adem, kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 zosta\u0142a w miastach pomorskich zniszczona podczas ostatniej wojny \u015bwiatowej. Ich odbudowane w\u0105skie fasady dekorowane osiowymi portalami, szerokimi oknami i blendowanymi szczytami mo\u017cna podziwia\u0107 w Stargardzie, Ko\u0142obrzegu i Trzebiatowie.<\/p>\n\n\n\n Nadba\u0142tyckie koneksje widoczne s\u0105 tak\u017ce w rze\u017abie \u015bredniowiecznej, kt\u00f3ra wype\u0142nia\u0142a wn\u0119trza pomorskich \u015bwi\u0105ty\u0144. Pocz\u0105tkowo si\u0119gano po kamienn\u0105 rze\u017ab\u0119 gotlandzk\u0105, kt\u00f3ra zachowa\u0142a si\u0119 do dzi\u015b w postaci kolumn z Ko\u0142bacza, g\u0142owic z Nowogardu i Szadzka (pozostaj\u0105 do dzi\u015b w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie). Podobn\u0105 drog\u0119 importu przeby\u0142y licznie notowane wapienne chrzcielnice, np. z Wrzosowa i Lubiany (obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie). Z Gotlandii i Olandii sprowadzano nie tylko gotowe dzie\u0142a artystyczne, a r\u00f3wnie\u017c kamienny surowiec. Wykorzystywano go do wykonania p\u0142yt nagrobnych, kamieni przedpro\u017cowych, krzy\u017cy i steli oraz detali architektonicznych. \u015awiadectwami tego procederu s\u0105, zachowane do dzi\u015b, kamienie nagrobne m.in. w ko\u015bciele \u015bw. Jana Ewangelisty w Szczecinie i ko\u015bciele Mariackim w Trzebiatowie. Podobny charakter maj\u0105 kamie\u0144 graniczny pomi\u0119dzy Goleniowem a Szczecinem z 1635 r., b\u0119d\u0105cy pierwotnie krzy\u017cem pojednania (pokutnym), kamie\u0144 dzi\u0119kczynny Lupolda von Wedla w Kr\u0119pcewie, czy kamienie pojednania w Stargardzie i Trzebiatowie oraz wapienne coko\u0142y i p\u0142yty u\u017cyte do budowy far w Trzebiatowie i Stargardzie.<\/p>\n\n\n\n Wp\u0142yw na rozw\u00f3j rze\u017aby drewnianej i odlewnictwa artystycznego na Pomorzu, pocz\u0105wszy od pierwszej po\u0142owy XIV w., mia\u0142y o\u015brodki p\u00f3\u0142nocnoniemieckie z Lubek\u0105 na czele. Przyk\u0142adami dzie\u0142 z br\u0105zu s\u0105 antaby ze Szczecina i Ko\u0142obrzegu, krucyfiks ze Stargardu (obecnie w zbiorach Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej w Poznaniu) oraz monumentalny \u015bwiecznik z kolegiaty ko\u0142obrzeskiej, kt\u00f3re wi\u0105zane s\u0105 z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 warsztatu Jana Apengetera tworz\u0105cego m.in. w Lubece. Z kolei niedo\u015bcignionym na Pomorzu pozostaje monumentalny, p\u00f3\u017anogotycki poliptyk stargardzki, wykonany ok. 1450 r., wykazuj\u0105cy powi\u0105zania m.in. z rze\u017ab\u0105 meklembursk\u0105. <\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142adem dewocji p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza, wsp\u00f3lnego dla miast hanzeatyckich, s\u0105 materialne \u015blady ruchu p\u0105tniczego. Nale\u017c\u0105 do nich przede wszystkim cynowo-o\u0142owiane plakietki pielgrzymie i muszle b\u0119d\u0105ce \u015bwiadectwem odbytej pielgrzymki. Pomorskie ksi\u0119gi miejskie, testamenty i darowizny mieszcza\u0144skie informuj\u0105 o planowanych lub zrealizowanych peregrynacjach m.in. do Ziemi \u015awi\u0119tej, Rzymu, Santiago de Compostela, a tak\u017ce lokalnych sanktuari\u00f3w, takich jak G\u00f3ra Che\u0142mska ko\u0142o Koszalina, Binowo, \u017babowo, Osieki, Rowok\u00f3\u0142 i Polan\u00f3w. Znaki pielgrzymie odkryte w Szczecinie, Ko\u0142obrzegu, Stargardzie i Kamieniu s\u0105 \u015bladem religijnych w\u0119dr\u00f3wek ich obywateli do Santiago de Compostela, Rzymu, Kolonii, Gottsb\u00fcren, Maastricht, Strombergu czy Wilsnacku.<\/p>\n\n\n\n Do codziennej kultury materialnej miast pomorskich okresu p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza nale\u017ca\u0142a ceramika importowana z Nadrenii, Dolnej Saksonii, \u0141u\u017cyc, Saksonii, p\u00f3\u0142nocnych Niemiec, Danii, Anglii, Niderland\u00f3w czy Francji. Najpopularniejszy asortyment stanowi\u0142y kamionkowe dzbany, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y do serwowania napoj\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lne cechy hanzeatyckiej kultury mieszcza\u0144skiej nosz\u0105 metalowe elementy stroj\u00f3w odkrywane w trakcie bada\u0144 archeologicznych. S\u0105 to o\u0142owiano-cynowe aplikacje pas\u00f3w, sprz\u0105czki, zapinki oraz plakietki. Przyk\u0142adem wysublimowanego smaku p\u00f3\u017ano\u015bredniowiecznych pomorskich mieszczan s\u0105 elementy skarbu odkrytego na szczeci\u0144skim Podzamczu w 1999 r. Sk\u0142ada si\u0119 na niego m.in. ponad trzysta srebrnych, cz\u0119sto z\u0142oconych ozd\u00f3b, w tym element\u00f3w stroju powsta\u0142ych w okresie XIV-XV w. Maj\u0105 one liczne analogie w depozytach odkrytych w Europie P\u00f3\u0142nocnej. Z kolei w\u015br\u00f3d monet odnotowanych w skarbie pojawi\u0142y si\u0119 egzemplarze z miast hanzeatyckich, takich jak Anklam, Greifswald, Stralsund, Rostock, Hamburg i Lubeka. <\/p>\n\n\n\n Miasta pomorskie i ich mieszka\u0144cy uczestniczyli w p\u00f3\u017ano\u015bredniowiecznej kulturze hanzeatyckiej. Przyk\u0142adem tego s\u0105 architektura, rze\u017aba, malarstwo i rzemios\u0142o, kt\u00f3re znamy nie tylko z danych archiwalnych, ale tak\u017ce z obiekt\u00f3w, kt\u00f3re szcz\u0119\u015bliwie pozosta\u0142y do dzi\u015b. S\u0105 to \u015bwiadectwa wspania\u0142ego budownictwa sakralnego i \u015bwieckiego w miastach, gdzie podstawowym budulcem by\u0142a ceg\u0142a i pozosta\u0142e elementy kultury materialnej, w tym odkrywanej podczas bada\u0144 archeologicznych i przechowywanej skrz\u0119tnie w muzeach. Ukazuj\u0105 one silne kontakty \u0142\u0105cz\u0105ce miasta hanzeatyckie, kt\u00f3re wynika\u0142y z podobie\u0144stw spo\u0142ecznych i ekonomicznych, a w tym funkcji sztuki i kultury. <\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej:<\/p>\n\n\n\n Roman Czaja, Miasta pomorskie w Hanzie w \u015bredniowieczu<\/em>, w: Salsa Cholbergiensis. Ko\u0142obrzeg w \u015bredniowieczu, pod red. Lecha Leciejewicza i Mariana R\u0119bkowskiego, Ko\u0142obrzeg: Le Petit Cafe 2000, s. 117-125. <\/p>\n\n\n\n Philippe Dollinger, Dzieje Hanzy XII-XVII w.<\/em>, Warszawa: Wydawnictwo Morskie 1997.<\/p>\n\n\n\n Jaros\u0142aw Jarzewicz, Architektura \u015bredniowieczna Pomorza Zachodniego<\/em>, Pozna\u0144: Wydawnictwo Naukowe UAM 2019.<\/p>\n\n\n\n Agnieszka Lindenhayn-Fiedorowicz, Pok\u00f3j w Stralsundzie a rozkwit p\u00f3\u017anogotyckiej architektury sakralnej na Pomorzu Zachodnim: powi\u0105zania mi\u0119dzy polityk\u0105, gospodark\u0105 a koniunktur\u0105 budowlan\u0105<\/em>, \u201eMateria\u0142y Zachodniopomorskie\u201d (Nowa Seria) 16, 2020, 247-287.<\/p>\n\n\n\n Johannes Schildhauer, Dzieje i kultura hanzy<\/em>, Warszawa: Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy 1995.<\/p>\n\n\n\n Marcin Majewski<\/em><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false},"kategoria-epoki":[73,54],"class_list":["post-3011","epoka","type-epoka","status-publish","format-standard","hentry","kategoria-epoki-monograficzne","kategoria-epoki-pod-rzadami-gryfitow"],"acf":[],"taxonomy_info":{"kategoria-epoki":[{"value":73,"label":"Monograficzne"},{"value":54,"label":"Pod rz\u0105dami Gryfit\u00f3w"}]},"featured_image_src_large":false,"author_info":[],"comment_info":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiapomorza.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/epoka\/3011","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiapomorza.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/epoka"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiapomorza.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/epoka"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiapomorza.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-epoki","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiapomorza.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-epoki?post=3011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}