{"id":3096,"date":"2026-04-28T13:51:23","date_gmt":"2026-04-28T13:51:23","guid":{"rendered":"https:\/\/historiapomorza.pl\/?post_type=epoka&p=3096"},"modified":"2026-04-28T14:05:13","modified_gmt":"2026-04-28T14:05:13","slug":"jan-pawel-ii-w-szczecinie-11-czerwca-1987-r","status":"publish","type":"epoka","link":"https:\/\/historiapomorza.pl\/en\/epoka\/jan-pawel-ii-w-szczecinie-11-czerwca-1987-r\/","title":{"rendered":"Jan Pawe\u0142 II w Szczecinie \u2013 11 czerwca 1987 r."},"content":{"rendered":"\n

11 czerwca 1987 r. Szczecin znalaz\u0142 si\u0119 na trasie III pielgrzymki Jana Paw\u0142a II do Polski. Jedyna papieska wizyta w mie\u015bcie by\u0142a wielkim \u015bwi\u0119tem religijnym i jednocze\u015bnie ogromnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem organizacyjnym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r polskiego kardyna\u0142a Karola Wojty\u0142y na papie\u017ca w 1978 r. zosta\u0142 przyj\u0119ty nad Wis\u0142\u0105 z ogromnymi emocjami. By\u0142y one jednak r\u00f3\u017cne dla w\u0142adz z jednej, i dla przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa z drugiej strony. O ile Polacy przyj\u0119li obj\u0119cie Stolicy Piotrowej przez swojego rodaka z eufori\u0105, dla rz\u0105dz\u0105cych PRL, systemowo niech\u0119tnych Ko\u015bcio\u0142owi i niestrudzonych w polityce ateizacji spo\u0142ecze\u0144stwa, wydarzenie to by\u0142o nieprzyjemnym zaskoczeniem, w kt\u00f3rym widziano zagro\u017cenie. <\/p>\n\n\n\n

Tego, \u017ce by\u0142o ono realne, dowodzi\u0142y kolejne papieskie pielgrzymki do Ojczyzny, pocz\u0105wszy od pierwszej \u2013 w 1979 r. Z ust papie\u017ca, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 w\u00f3wczas m.in. Warszaw\u0119, Krak\u00f3w i Cz\u0119stochow\u0119, w stolicy pad\u0142y pami\u0119tne s\u0142owa: \u201eNiech zst\u0105pi Duch Tw\u00f3j i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi\u201d. By\u0142a to bardzo czytelna aluzja do potrzeby zmian w Polsce rz\u0105dzonej niepodzielnie przez komunist\u00f3w. Pierwsza pielgrzymka Jana Paw\u0142a II do Polski poskutkowa\u0142a znacz\u0105c\u0105 zmian\u0105 klimatu spo\u0142ecznego w kraju. Setki tysi\u0119cy ludzi zgromadzonych na spotkaniach z Ojcem \u015awi\u0119tym zobaczy\u0142o, jak wielu jest my\u015bl\u0105cych podobnie. W ludzi wst\u0105pi\u0142a nadzieja na zmiany i ch\u0119\u0107 do dzia\u0142ania. By\u0142 to jeden z wa\u017cnych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania i rozwoju dzia\u0142alno\u015bci wielkiego, niezale\u017cnego ruchu spo\u0142ecznego \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3remu pocz\u0105tek da\u0142y strajki Sierpnia 1980 r.<\/p>\n\n\n\n

Po raz drugi papie\u017c odwiedzi\u0142 Polsk\u0119 ju\u017c w znacz\u0105co innych warunkach politycznych, w czerwcu 1983 r. By\u0142a to ko\u0144c\u00f3wka obowi\u0105zywania stanu wojennego, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego komunistyczne w\u0142adze rozbi\u0142y \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d i spacyfikowa\u0142y nastroje spo\u0142eczne. Szczecin pojawi\u0142 si\u0119 wtedy w dyskusjach mi\u0119dzy przedstawicielami Episkopatu i w\u0142adz PRL jako jedno z rozwa\u017canych miejsc odwiedzin papie\u017ca. Rz\u0105dz\u0105cy sprzeciwili si\u0119 temu, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do argument\u00f3w zwi\u0105zanych z bezpiecze\u0144stwem: w Szczecinie mia\u0142o jakoby istnie\u0107 wi\u0119ksze ni\u017c w innych miastach ryzyko powt\u00f3rzenia zamachu na \u017cycie papie\u017ca (do pierwszego dosz\u0142o w Rzymie w maju 1981 r.). W istocie w obliczu og\u00f3lnych uwarunkowa\u0144 politycznych dla w\u0142adz szczeg\u00f3lnie niekorzystne by\u0142oby jednak w\u00f3wczas, gdyby Jan Pawe\u0142 II odwiedzi\u0142 jedn\u0105 z kolebek z \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3r\u0105 \u2013 obok Gda\u0144ska, r\u00f3wnie\u017c nieuj\u0119tego programie pielgrzymki \u2013 by\u0142 Szczecin. Wierni z diecezji szczeci\u0144sko-kamie\u0144skiej uczestniczyli w\u00f3wczas w spotkaniu z Ojcem \u015awi\u0119tym na Jasnej G\u00f3rze w Cz\u0119stochowie.<\/p>\n\n\n\n

Wizyta Jana Paw\u0142a II w Szczecinie 11 czerwca 1987 r., w ramach jego trzeciej pielgrzymki do Ojczyzny, sta\u0142a si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w powojennej historii miasta. Dla lokalnego Ko\u015bcio\u0142a stanowi\u0142a ona wielkie \u015bwi\u0119to religijne, ale te\u017c potwierdzenie znaczenia stosunkowo m\u0142odej (ustanowionej w 1972 r.) diecezji szczeci\u0144sko-kamie\u0144skiej. Dla tysi\u0119cy Szczecinian by\u0142a niepowtarzaln\u0105 okazj\u0105 do osobistego spotkania z papie\u017cem-Polakiem. Z kolei dla w\u0142adz oznacza\u0142a przede wszystkim ogromn\u0105 operacj\u0105 logistyczn\u0105. Stanowi\u0142a te\u017c pow\u00f3d do niepokoju, poniewa\u017c ka\u017cda papieska pielgrzymka do ojczyzny w okresie PRL mia\u0142a te\u017c sw\u00f3j wymiar spo\u0142eczno-polityczny.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0144 papieskiej wizyty poprzedzi\u0142y wielomiesi\u0119czne przygotowania. Po stronie ko\u015bcielnej obejmowa\u0142y one nie tylko sprawy organizacyjne, lecz tak\u017ce dzia\u0142ania duszpasterskie prowadzone w parafiach ca\u0142ej diecezji. Nale\u017ca\u0142o m.in. przygotowa\u0107 liturgi\u0119, opraw\u0119 muzyczn\u0105, ko\u015bcieln\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 porz\u0105dkow\u0105, dopracowa\u0107 szczeg\u00f3\u0142owy przebieg papieskiego pobytu w mie\u015bcie. R\u00f3wnolegle trwa\u0142y uzgodnienia z w\u0142adzami administracyjnymi dotycz\u0105ce miejsca g\u0142\u00f3wnej mszy z udzia\u0142em papie\u017ca, tras jego przejazd\u00f3w, zabezpieczenia medycznego, \u0142\u0105czno\u015bci, transportu i porz\u0105dku publicznego. W\u0142adze pa\u0144stwowe i Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142y wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, cho\u0107 ka\u017cda ze stron patrzy\u0142a na zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 wizyt\u0119 z nieco innej perspektywy. Na spotkaniach roboczego, mieszanego zespo\u0142u organizacyjnego, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzili przedstawiciele w\u0142adz wojew\u00f3dzkich i kurii biskupiej, dyskutowano m.in. na temat wyboru miejsca g\u0142\u00f3wnej celebry z udzia\u0142em papie\u017ca. Rozwa\u017cano m.in. lotnisko w D\u0105biu, Wa\u0142y Chrobrego oraz Jasne B\u0142onia. Wyb\u00f3r ostatniego z nich zosta\u0142 przeforsowany przez bp. Kazimierza Majda\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

Z punktu widzenia aparatu bezpiecze\u0144stwa PRL pielgrzymka wymaga\u0142a szczeg\u00f3lnego \u201ezabezpieczenia\u201d. Lokalna S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa w tygodniach poprzedzaj\u0105cych papiesk\u0105 wizyt\u0119 prowadzi\u0142a wzmo\u017con\u0105 obserwacj\u0119 wybranych \u015brodowisk opozycyjnych i ko\u015bcielnych, interesowa\u0142a si\u0119 sytuacj\u0105 w szczeci\u0144skich \u015bwi\u0105tyniach, pr\u00f3bowa\u0142a pozyska\u0107 informacje o osobach planuj\u0105cych zamanifestowa\u0107 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 podczas spotkania z papie\u017cem. W dokumentach SB odnotowywano m.in. przygotowywanie transparent\u00f3w i ulotek o tre\u015bci solidarno\u015bciowej, czemu starano si\u0119 przeciwdzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0144 wizyty rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od przylotu Jana Paw\u0142a II na lotnisko w Goleniowie papieskim samolotem Jak-40. Maszyna wyl\u0105dowa\u0142a o godz. 10.20, z dwudziestominutowym op\u00f3\u017anieniem. Na miejscu Ojca \u015awi\u0119tego powitali ordynariusz diecezji szczeci\u0144sko-kamie\u0144skiej bp Kazimierz Majda\u0144ski, wojewoda szczeci\u0144ski Stanis\u0142aw Malec oraz przewodnicz\u0105cy Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej Jan Dziedzic. Obecne by\u0142o tak\u017ce grono miejscowych duchownych i wiernych.<\/p>\n\n\n\n

Z Goleniowa Jan Pawe\u0142 II helikopterem przelecia\u0142 na l\u0105dowisko w Szczecinie-D\u0105biu, sk\u0105d Papamobile uda\u0142 si\u0119 na Jasne B\u0142onia. Trasa przejazdu, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rej wed\u0142ug danych w\u0142adz zgromadzi\u0142o si\u0119 ok. 80. tys. os\u00f3b, wiod\u0142a przez ul. Przestrzenn\u0105, ul. Gda\u0144sk\u0105, ul. Energetyk\u00f3w, ul. ks. kard. Wyszy\u0144skiego, al. Niepodleg\u0142o\u015bci, pl. \u017bo\u0142nierza, pl. Lotnik\u00f3w, al. Jedno\u015bci Narodowej, pl. Grunwaldzki, pl. Dzier\u017cy\u0144skiego, ul. Szymanowskiego, ul. Moniuszki i ul. ks. Piotra Skargi. Na Jasnych B\u0142oniach papie\u017ca oczekiwa\u0142o ok. 700 tys. wiernych (wg danych ko\u015bcielnych; wed\u0142ug w\u0142adz pa\u0144stwowych zgromadzonych by\u0142o o po\u0142ow\u0119 mniej), gdzie ok. godz. 11 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 msza \u015bw. S\u0142u\u017cbie Bezpiecze\u0144stwa i milicji, mimo zaanga\u017cowania ogromnych si\u0142, nie uda\u0142o si\u0119 zapobiec zamanifestowaniu obecno\u015bci przez opozycj\u0119: nad g\u0142owami t\u0142umu rozwini\u0119to kilka transparent\u00f3w, m.in. Ruchu \u201eWolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d oraz z wizerunkiem Jana Paw\u0142a II opatrzonym napisami \u201eSolidarno\u015b\u0107 Regionu Pomorza Zachodniego\u201d i \u201eB\u00f3g \u2013 Honor \u2013 Ojczyzna\u201d,  przygotowanych i przemyconych na B\u0142onia przez opozycyjn\u0105 m\u0142odzie\u017c.<\/p>\n\n\n\n

Liturgia mia\u0142a starannie przygotowan\u0105 opraw\u0119. Komentarz prowadzi\u0142 ks. Piotr Kordula. Ca\u0142o\u015b\u0107 transmitowa\u0142a Telewizja Polska. O warstw\u0119 muzyczn\u0105 zadbali m.in. cz\u0142onkowie Ch\u00f3ru Politechniki Szczeci\u0144skiej i muzycy Filharmonii Szczeci\u0144skiej. Wykonano mi\u0119dzy innymi \u201eAve Maria\u201d Antona Brucknera, a na zako\u0144czenie zabrzmia\u0142o \u201eAlleluja\u201d H\u00e4ndla. Sami zgromadzeni \u015bpiewali tradycyjne, polskie pie\u015bni religijne, jak \u201eMy chcemy Boga\u201d czy \u201eGwiazdo \u015bliczna wspania\u0142a\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Wiod\u0105cymi tematami nabo\u017ce\u0144stwa papie\u017c uczyni\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwo i rodzin\u0119. Nie by\u0142 to wyb\u00f3r przypadkowy. Biskup Majda\u0144ski od lat zajmowa\u0142 si\u0119 duszpasterstwem rodzin i rozwojem studi\u00f3w nad rodzin\u0105. Papieskie nauczanie wyg\u0142oszone w Szczecinie wpisywa\u0142o si\u0119 wi\u0119c w zainteresowania ordynariusza diecezji. Szczeg\u00f3lnie podnios\u0142ym i zapami\u0119tanym przez wielu uczestnik\u00f3w spotkania z papie\u017cem elementem mszy \u015bw. by\u0142o odnowienie przyrzecze\u0144 ma\u0142\u017ce\u0144skich, do czego po wyg\u0142oszeniu homilii papie\u017c zaprosi\u0142 wszystkie ma\u0142\u017ce\u0144stwa zgromadzone na Jasnych B\u0142oniach. Jan Pawe\u0142 II przypomina\u0142 i prosi\u0142: \u201eUmi\u0142owani Ma\u0142\u017conkowie! Zawieraj\u0105c sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa u\u015bwi\u0119cili\u015bcie Wasz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 przed Bogiem i Ko\u015bcio\u0142em. W dniu dzisiejszym, gdy modlimy si\u0119 za wszystkie rodziny chrze\u015bcija\u0144skie, prosz\u0119 Was z pokor\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105, by\u015bcie odnowili Wasze ma\u0142\u017ce\u0144skie przyrzeczenia z\u0142o\u017cone wobec Boga i Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Nast\u0119pnie stawia\u0142 kolejne pytania sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na tre\u015b\u0107 przysi\u0119gi ma\u0142\u017ce\u0144skiej, zgromadzone ma\u0142\u017ce\u0144stwa opowiada\u0142y za\u015b: \u201ePrzyrzekamy\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Kolejnym elementem ceremonii by\u0142a procesja do o\u0142tarza z darami dla Ojca \u015awi\u0119tego. Uczestniczyli w niej specjalnie dobrani przedstawiciele jedenastu grup i \u015brodowisk, w tym m.in. rodzin, \u015bwiata pracy (stoczniowcy, portowcy, hutnicy), rzemie\u015blnik\u00f3w, pracownik\u00f3w pa\u0144stwowych gospodarstw rolnych i rolnik\u00f3w indywidualnych, ludzi morza i m\u0142odzie\u017cy. Papie\u017c w darze otrzyma\u0142 m.in. model statku wyprodukowanego w Stoczni Szczeci\u0144skiej im. Adolfa Warskiego, miniatur\u0119 ods\u0142oni\u0119tej w 1980 r. przy g\u0142\u00f3wnej bramie zak\u0142adu tablicy pami\u0119ci ofiar Grudnia \u201970  (napis na odwrocie g\u0142osi\u0142: \u201eOjcu \u015awi\u0119temu Janowi Paw\u0142owi II w darze NSZZ Solidarno\u015b\u0107 Pomorza Zachodniego\u201d) oraz \u017cywego baranka.<\/p>\n\n\n\n

W dalszej cz\u0119\u015bci mszy \u015bw. papie\u017c dokona\u0142 koronacji figury Matki Bo\u017cej Fatimskiej. By\u0142a ona zwi\u0105zana z powstaj\u0105c\u0105 parafi\u0105 na osiedlu S\u0142onecznym, pomy\u015blan\u0105 jako wotum wdzi\u0119czno\u015bci za ocalenie \u017cycia Jana Paw\u0142a II po wspomnianym zamachu z maja 1981 r. <\/p>\n\n\n\n

Po udzieleniu b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa Jan Pawe\u0142 II zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 jeszcze raz bezpo\u015brednio do zgromadzonych na Jasnych B\u0142oniach wszystkich wiernych. M\u00f3wi\u0142 m.in.: \u201eDrodzy Bracia i Siostry. Pragn\u0119 podzi\u0119kowa\u0107 Szczecinowi, \u017ce nas powita\u0142 tak pi\u0119kn\u0105 pogod\u0105, s\u0142o\u0144cem i wiatrem od morza. Wy wiecie dobrze, \u017ce ten Papie\u017c w\u0119druje po r\u00f3\u017cnych stronach \u015bwiata i nad r\u00f3\u017cnymi oceanami i morzami wypada sprawowa\u0107 mu Eucharysti\u0119 i doznawa\u0107 tego uderzenia wiatru od r\u00f3\u017cnych m\u00f3rz. Ale tutaj wiatr od Ba\u0142tyku! Od tego morza, kt\u00f3re nazywamy naszym, od naszego morza\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie papie\u017c uda\u0142 si\u0119 do Wy\u017cszego Seminarium Duchownego. By\u0142 to bardzo wa\u017cny punkt programu z punktu widzenia lokalnego Ko\u015bcio\u0142a. M\u0142oda diecezja szczeci\u0144sko-kamie\u0144ska nadal budowa\u0142a swoje instytucjonalne zaplecze, a seminarium nale\u017ca\u0142o do najwa\u017cniejszych jej inwestycji. Podczas pobytu na jego terenie papie\u017c dokona\u0142 wmurowania kamienia w\u0119gielnego pod gmach WSD. W seminarium odby\u0142 si\u0119 tak\u017ce papieski obiad z udzia\u0142em licznego grona duchownych i os\u00f3b \u015bwieckich \u2013 w tym tak\u017ce zwi\u0105zanych ze \u015brodowiskami opozycyjnymi, jak Marian Jurczyk i Stanis\u0142aw W\u0105do\u0142owski. Papie\u017c mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c chwil\u0119 na odpoczynek, aby oko\u0142o godziny 16:00 kontynuowa\u0107 oficjaln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wizyty. <\/p>\n\n\n\n

Jej kolejnym punktem by\u0142 przejazd do bazyliki katedralnej pw. \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a. Trasa wiod\u0142a ulicami: Papie\u017ca Paw\u0142a VI, Zaleskiego, Wyspia\u0144skiego, Armii Czerwonej, Wielkopolsk\u0105, pl. Lenina, al. Wojska Polskiego, pl. Zwyci\u0119stwa, ks. kard. Wyszy\u0144skiego, So\u0142tysi\u0105 i Grodzk\u0105. Wzd\u0142u\u017c ulic zgromadzi\u0142y si\u0119 tysi\u0105ce ludzi chc\u0105cych cho\u0107 przez kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 ujrze\u0107 papie\u017ca. Wed\u0142ug danych w\u0142adz na trasie przejazdu zgromadzi\u0142o si\u0119 ok. 20 tys. os\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n

Spotkanie w katedrze by\u0142o skierowane do duchowie\u0144stwa, alumn\u00f3w, si\u00f3str zakonnych i przedstawicieli \u015brodowisk diecezjalnych. Uczestniczy\u0142o w nim blisko 3 tys. os\u00f3b. Po wsp\u00f3lnej modlitwie i czytaniu papie\u017c w przem\u00f3wieniu udziela\u0142 wskaz\u00f3wek alumnom, m.in. aby zdobywali wiedz\u0119 i \u201ena\u015bladowali Chrystusa ubogiego\u201d. Na zako\u0144czenie Jan Pawe\u0142 II wr\u0119czy\u0142 kielich bp. Majda\u0144skiemu na pami\u0105tk\u0119 swojego pobytu w Szczecinie. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 przy tym do ordynariusza s\u0142owami: \u201eNiech ten kielich przypomina o tym, \u017ce\u015bmy dzisiaj wsp\u00f3lnie sprawowali Eucharysti\u0119. Nie tylko wspominaj\u0105c s\u0142ownie, ale tak\u017ce z fizyczn\u0105 obecno\u015bci\u0105 papie\u017ca. B\u00f3g zap\u0142a\u0107!\u201d. <\/p>\n\n\n

\n
\"Quiz\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po zako\u0144czeniu spotkania w katedrze papie\u017c uda\u0142 si\u0119 z powrotem do Goleniowa. Tam nast\u0105pi\u0142o oficjalne po\u017cegnanie, po kt\u00f3rym oko\u0142o godz. 18.20 papieski samolot odlecia\u0142 do Gdyni. Szczeci\u0144ski etap pielgrzymki trwa\u0142 zaledwie kilka godzin, ale jego program by\u0142 bardzo intensywny. Wizyta Jana Paw\u0142a II pozostawi\u0142a te\u017c w Szczecinie trwalszy \u015blad \u2013 miejsca, kt\u00f3re odwiedzi\u0142 papie\u017c czy pami\u0105tki, kt\u00f3re po sobie pozostawi\u0142, sta\u0142y si\u0119 wa\u017cnymi punktami odniesienia dla \u017cycia religijnego Szczecina na kolejne lata. <\/p>\n\n\n