Pod rządami Gryfitów

  • Wycinek mapy Rugii E. Lubinusa (wyd. 1662); w bordiurze herby szlachty rugijskiej, w kartuszu tytułowym herb księstwa rugijskiego (zbiory BGUS, K 2530) 
  • Herby szlachty pomorskiej oraz widok domeny w Kołbaczu, zamku myśliwskiego w Podlesiu / Sownie oraz zamku w Szadzku (wycinek mapy E. Lubinusa z 1618, zbiory BGUS K. 2374) 
  • „Przemysłowe” centrum miasta; widok na Łasztownię w Szczecinie (fragment widoku miasta Brauna / Hogenberga, ok. 1600; ze zbiorów BGUS Ikn. 149) 
  • Danie Cramer (1568-1637) – teolog, uczony, profesor szczecińskiego Pedagogium (ze zbiorów BGUS) 
  • Ryc. 2 Paul von Rode, pierwszy superintendent Kościoła luterańskiego na Pomorzu (litografia z 1846 r., DP, źródło: https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Paul_a_Rhoda_1846.PNG domena publiczna)
  • Ryc. 3 Manifest religijno-polityczny: tzw. Opona Croya (1554). Gobelin Petera Heymansa, przedstawiający książąt saskich (z lewej) i Gryfitów (z prawej). Centralne miejsce zajmuje Marcin Luter na ambonie; za Gryfitami, w charakterystycznym berecie – Jan Bugenhagen (oryginał w zbiorach Uniwersytetu w Greifswaldzie, kopia z poł. XIX wieku w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie; DP, źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Croy-Teppich_(Ausschnitt),_Ernst-Moritz-Arndt-Universit%C3%A4t_Greifswald.jpg)
  • Ryc. 1 Jan Bugenhagen, obraz wg Lucasa Cranacha (1537) (DP, źródło: https://lucascranach.org/en/DE_EPSW_02)
  • Ryc. 3 Wycinek mapy Pomorza z przebiegiem granicy szwedzko-brandenburskiej (rękopis, 1653; ze zbiorów Krigsarkivet w Sztokholmie)
  • Gustaw II Adolf (portret Jacoba Hoefnagela, 1624; DP, źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Attributed_to_Jacob_Hoefnagel_-_Gustavus_Adolphus,_King_of_Sweden_1611-1632_-_Google_Art_Project.jpg)
  • Książę Bogusław XIV (zaginiony portret olejny, DP, Źródło: https://fr.wikipedia.org/wiki/Fichier:BogislawXIV.1632.JPG)
  • Koncept dokumentu księcia wołogoskiego Filipa Juliusza o nadaniu prawa miejskiego Bergen na Rugii. 1612 r. Rękopis, papier, 19 x 32,5 cm (22 x 34,6 x 9 cm), język niemiecki. AP Szczecin, AKW, sygn. 1929, k. 100. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 183.
  • Księga miejska Łeby. 1483–1775. Rękopis, pergamin/papier, księga, okładka drewniano-skórzana, 20,5 x 30 x 3,5 cm, język niemiecki. AP Szczecin, Akta miasta Łeby, sygn. 92, k. 36v.–37. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 180-181.
  • Mare Balticum Amstelodami. Apud F. de Wit. Nieuwe Pascaert von de Oost Zee Amsterdam gedruckt by F. de Wit. Mapa żeglarska Bałtyku opracowana przez Frederika de Wita (1630–1706), holenderskiego wydawcę kartografików. W 1674 r. przejął on płyty atlasu morskiego Willema Janszoona Blaeu`a, do których dołączył również swoje opracowania, m.in. mapę Bałtyku, i w 1680 r. wydał nowy atlas map morskich. Mapa Bałtyku w skali około 1:1600 000 obejmuje praktycznie cały akwen, bez północnej części Zatoki Botnickiej. Opracowanie nie ma siatki geograficznej, lecz linie kompasowe, rozchodzące się od róż wiatrów. Na akwenach przybrzeżnych oraz w pobliżu wysp podano również głębokości. Granice morskie poszczególnych regionów i krajów oznaczono kolorowymi liniami (wybrzeże pomorskie – na żółto, stan przed 1648 r.). W prawym dolnym rogu bogaty kartusz przedstawiający kupców i szlachtę nadbałtyckich krajów, a także towary będące przedmiotem regionalnego handlu (płody rolne). W lewym dolnym rogu umieszczono podziałkę liniową w milach niemieckich i francuskich. Miedzioryt, papier, 56 x 49 cm, wbw., język niemiecki, holenderski i łaciński. AP Szczecin, Zbiór kartograficzny, sygn. 402. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 198-199.
  • Miasta_1 Książę pomorski Bogusław IV potwierdza lokację miasta Szczecin przez Barnima I z 3 kwietnia 1243 r. i otrzymane wówczas prawo magdeburskie, prawo do posiadania sądu ławniczego prawa magdeburskiego dla miast księstwa, do wolnego rybołówstwa na Odrze, 100 włók ziemi ornej oraz 30 włók pastwisk i łąk, a także prawo do korzystania z lasów książęcych. Poza tym miasto otrzymało zwolnienie z ungeldu i cła w Księstwie Pomorskim. Szczecin, 9–10 siepnień 1293 r. Rękopis, pergamin, 1 karta, 30 x 34 cm, język łaciński, pieczęć książęca konna, przywiązana kolorowym sznurem jedwabnym plecionym, uszkodzona. AP Szczecin, Zbiór dokumentów, sygn. 2. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 168.
  • Miasta_2 Księga ławnicza miasta Chociwel z lat 1320–1567. Libri civitatis, hereditatim, scabinorum – pod tymi nazwami ukrywają się księgi miejskie, zwane też księgami ławniczymi. W małych miastach prowadzono zazwyczaj jedną księgę zawierającą wpisy dotyczące własności miejskiej oraz spraw spornych i karnych rozstrzyganych przez miejską ławę. Księgi miejskie są wyjątkowym źródłem do poznania funkcjonowania miasta i życia jego mieszkańców. Wpisy dotyczą takich spraw, jak zabezpieczenie własności dzieci z pierwszego małżeństwa, ugody w sporach majątkowych, spraw związanych z obrotem dóbr, kredytami, zastawami, spłatą długów, zarządzaniem majątkiem miejskim. Najstarsze wpisy pochodzą z roku 1322, najmłodszych dokonano po 1566 r. Księga miejska Chociwla składa się z 68 pergaminowych karto szerokości 12 cm i długości 14 cm. W XIX w. stała się ona własnością Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza w Szczecinie (Gesellschaft für pommersche Geschichte und Altertumskunde) i została opracowana przez Hugona Lemckego. Rękopis, pergamin, księga, 12 x 14,5 x 2,8 cm, oprawa drewniana, język łaciński i niemiecki. AP Szczecin, Zbiór pamiętników, sygn. 11 (69 kart). Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 170-171.
  • Książę pomorski Otton I w imieniu swoim oraz swych następców obiecuje miastom Strzałów, Gryfia, Anklam, Dymin i Trzebiatów, że od żadnego odwiedzającego je kupca nie będzie żądał cła, podatku miejscowego lub ungeldu na swych ziemiach groźwińskiej i dymińskiej, zezwala wymienionym miastom chłostać krnąbrnych wasali oraz przyrzeka uroczyście, iż zwolni kupców zatrzymanych w razie wojny. Anklam, 12 czerwca 1326 r. Rękopis, pergamin, 24 x 24 cm, przywieszona dobrze zachowana pieczęć konna wystawcy na brązowym sznurze jedwabnym, ø 8,5 cm. LA Greifswald, Rep. 38 bU Anklam, Nr. 27. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 174.
  • Widok zamku i miasta Wołogoszcz z 1627 r. Rękopis, papier, 15,3 x 19,2 (18 x 20,5 x 3,5 cm), jbw., język niemiecki AP Szczecin, Zb. Loepera, sygn. 45a s. 166–167. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 292-293.
  • Duńska rada państwowa urzędowo zaświadcza pokój zawarty z miastami hanzeatyckimi. Strzałów, 30 listopada 1369 r. Rękopis, pergamin, 39 x 64,5 cm, język dolnoniemiecki, zachowało się 19 spośród 25 przywieszonych pieczęci. LA Greifswald, Rep. 2 Putbus Nr. 36a. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 172-173
  • Książęta pomorscy Bogusław i Kazimierz nadają klasztorowi w Trzebnicy szybik solny (tugurium) w Kołobrzegu (Cholberge) i zwalniają od ceł statki klasztorne dowożące śledzie. Kamień Pomorski, 29 września 1214 r. Rękopis, pergamin, 23,9 x 21,3 + 2,2 cm, język łaciński, na paskach pergaminowych pieczęcie: konna księcia Bogusława II , księcia Kazimierza, biskupa kamieńskiego Sygwina i Konrada, proboszcza kapituły w Kamieniu. AP Wrocław, Rep. 125 nr 16. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 77.
  • Książę pomorski Bogusław IV nadaje prawo lubeckie Wołogoszczy, a także przyznaje miastu dobra ziemskie i przywileje gospodarcze. Ueckermünde, maj 1282 r. Rękopis, pergamin, 23,5 x 32 cm, język łaciński. AP Szczecin, Zbiór dokumentów, sygn. 1. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 167.
  • Podział ziem między Barnimem VIII i Świętoborem II oraz Warcisławem IX i Barnimem VII. Ci pierwsi otrzymują księstwo rugijskie, a drudzy – księstwo wołogoskie wraz z miastami Gryfią, Anklamem i Dyminem. Eldena, 6 grudnia 1425 r. Rękopis, pergamin, 29,7 x 41,7 cm, język dolnoniemiecki. LA Greifswald, Rep. 2 Ducalia Nr. 262. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 135.
  • Burmistrzowie i rajcy miasta Strzałów zawierają z miastami Gryfia, Anklam i Dymin wzajemny układ w sprawie wsparcia przy zwalczaniu rozbójnictwa. Strzałów, 1 maja 1399 r. Rękopis, pergamin, 22 x 38 cm, język dolnoniemiecki, przywieszona lekko uszkodzona pieczęć Strzałowa z kogą, ø 9,5 cm. LA Greifswald, Rep. 38 bU Anklam Nr. 60. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 178.
  • Księga protokołów Sądu Nadwornego w Szczecinie księcia Bogusława X lat 1504-1523. LAG, Rep. 40 Nr 68.
  • Książę pomorski Bogusław IV nadaje prawo lubeckie Wołogoszczy, a także przyznaje miastu dobra ziemskie i przywileje gospodarcze. Ueckermünde, maj 1282 r. Rękopis, pergamin, 23,5 x 32 cm, język łaciński. AP Szczecin, Zbiór dokumentów, sygn. 1. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 167.
  • Książęta pomorscy Bogusław IV i Otto I, przy współudziale swych wasali, zawierają układ o podziale ich kraju. Szczecin, 1 lipca 1295 r. Rękopis, pergamin, 53 x 29,5 cm, język łaciński, fragment pieczęci na sznurze jedwabnym. LA Greifswald, Rep. 2 Ducalia Nr. 10. Za: Sąsiedzi w Europie, Księstwo Pomorskie i Królestwo Polskie (1000-1648), Kraków-Szczecin-Greifswald 2012, s. 126.