-
Kolej na Pomorzu Zachodnim w I połowie XX w. (do 1945 r.)
By • July 9, 2026Zmierzch dawnego porządku i zmiany geopolityczne W listopadzie 1918 roku I wojna światowa zmierzała ku końcowi. Pomorze Zachodnie, podobnie jak całe pokonane Niemcy, znalazło się w obliczu niezwykle bolesnych dla państwa i społeczeństwa przemian. Koniec długotrwałych działań zbrojnych nie oznaczał jednakże natychmiastowego powrotu do przedwojennej i przewidywalnej stabilności. System transportowy prowincji pomorskiej był skrajnie wyeksploatowany… -
Początki kolei na Pomorzu Zachodnim (do 1918 r.)
By • July 9, 2026Pomorze Zachodnie u progu rewolucji przemysłowej Zanim kolejowe szlaki urozmaiciły krajobraz Pomorza Zachodniego (prowincji pomorskiej), podróżowanie po nim przypominało nierzadko zmagania z żywiołem. Pomorze w pierwszej połowie XIX wieku było regionem o charakterze rolniczym, gdzie rytm życia wyznaczały pory roku, a nie rozkłady jazdy kariolek pocztowych. Transport towarów, płodów rolnych czy drewna z głębi lądu… -
NSDAP i ruch nazistowski w Prowincji Pomorze w latach 1922-1945
By • July 4, 2026Do 1928/1929 r. Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (NSDAP) stanowiła na pruskim Pomorzu marginalną i raczej niestabilną siłę polityczną. Mimo powołania pierwszej miejscowej grupy (Ortsgruppe) w Szczecinie już w 1922 r. oraz utworzenia rok później pomorskiego okręgu (Gau) z siedzibą w Greifswaldzie, partia pod wodzą Adolfa Hitlera nie zdołała zyskać tam szerszego zakorzenienia politycznego, a co… -
Życie kulturalne i sztuka na Pomorzu od II połowy XVII wieku do 1945 roku
By • July 4, 2026XVII wiek jest przełomowy w dziejach istniejącego od XII wieku księstwa Gryfitów. W 1637 roku umiera ostatni władca dynastii Bogusław XIV. Wydarzenie to kończy ważny etap rządów dynastii i funkcjonowania Księstwa Pomorskiego, które istniało 500 lat. Przez ziemie Księstwa przetacza się wojna 30-letnia. Pokój westfalski z 1648 roku, kończący wojnę, przypieczętował podział regionu między Księstwo… -
Museums in Pomerania until 1945
By • June 17, 2026Until 1945, today’s West Pomerania was part of the Prussian, and subsequently German, province of Pomerania (Provinz Pommern). Just as in other regions of Germany, a well-developed network of regional museums emerged here as well. Both in district towns and in many smaller localities, there existed regional museums of the Heimatmuseum type or memory rooms… -
Constitutional and Political Transformations of Pomerania, 1806–1945
By • June 17, 2026At the beginning of the 19th century, Pomerania for the most part formed a province of the Prussian state. Only the north-western borderlands, a small fragment of the former Duchy of Pomerania (Western Pomerania north of the Peene River, including the island of Rügen), remained under Swedish rule. In terms of its political system, Prussian… -
II wojna światowa na Pomorzu
By • June 16, 2026Niemiecka prowincja Pomorze (Provinz Pommern) zajmowała ważne miejsce w przygotowaniach do ataku na Polskę w 1939 r. Jej najważniejsze miasto Szczecin położone było w strategicznie istotnym miejscu, przy głównym szlaku komunikacyjnym, opartym o niedokończoną autostradę Berlin Królewiec, pozwalającą przerzucać wojsko nad północno-zachodni odcinek granicy z II RP. Komunikację ze Śląskiem i południowymi częściami III Rzeszy… -
Polscy robotnicy w Prowincji Pomorze w latach 1871-1945.
By • June 16, 2026Od pracy sezonowej do przymusowej eksploatacji na rzecz gospodarki III Rzeszy Rynek pracy w proklamowanym w 1871 r. Cesarstwie Niemieckim odznaczał się wyraźną różnicą w wynagrodzeniach między zachodem a wschodem kraju oraz między miastem a wsią. Gwałtownie nasilające się od szczytowego okresu industrializacji zjawisko wyludnienia wsi (Landflucht) powodowało powstanie znacznego niedoboru rąk do pracy oraz… -
Peenemünde.
By • April 21, 2026Miejsce narodzin rakiet V1 i V2. Historia i polityka pamięci o II wojnie światowej Peenemünde to nie tylko jedna z wielu urokliwych turystycznie gmin na wyspie Uznam w landzie Meklemburgia-Pomorze Przednie. Ta mała wioska rybacka do połowy lat 30. XX w. znana jedynie jako miejsce, w którym wylądował szwedzki król Gustaw II Adolf (1594–1632), by… -
Stoewer i inni– szczecińskie marki motoryzacyjne
By • January 30, 2026Początek motoryzacyjnej historii firmy Stoewer miał miejsce w marcu 1896 roku. Bernhard Stoewer senior uruchomił w tym roku fabrykę pod nazwą Stettiner Eisenwerke Bernhard Stoewer Sen., przy dzisiejszej Alei Wojska Polskiego (wtedy Falkenwalder Chaussee). Podstawą jej produkcji były z początku maszyny do obróbki metalu (tokarki) oraz, dodatkowo, części do rowerów (pedały, łańcuchy). 24-letni Emil Stoewer…