Esej Główny

  • Pomorze Szwedzkie (1637–1815)

    W czasie swego panowania Gustaw II Adolf (1594–1632) kontynuował działania króla Karola IX Sudermańskiego mające uczynić Morze Bałtyckie wewnętrznym akwenem monarchii Wazów (Dominium maris Baltici), czyli zdobyć rolę mocarstwa nadbałtyckiego. W tym celu Gustaw Adolf podjął walkę z Danią (1611–1613), Rzeczpospolitą Obojga Narodów (1621–1629), a także włączył się w 1630 roku do wojny trzydziestoletniej w…

  • Pomorze Pruskie w XVIII wieku (1701-1713-1806)

    Pomorze brandenbursko-pruskie w 1713 roku, w momencie obejmowania tronu przez króla Fryderyka Wilhelma I, stanowiło jedną z głównych prowincji państwa pruskiego. Obejmowało około 370 mil kw. Krótko po objęciu tronu król zaangażował się po stronie koalicji antyszwedzkiej (Rosja, Saksonia, Dania) w trwającą właśnie III wojnę północną (1700-1721). Miało to umożliwić zdobycie Szczecina i ujścia Odry…

  • Gospodarka Pomorza zachodniego 1945-1989

    Gospodarka Pomorza zachodniego 1945-1989 Pomorze Zachodnie przed 1945 rokiem Przed drugą wojną światową Pomorze Zachodnie znajdowało się na marginesie życia gospodarczego Niemiec. Najważniejszą gałąź gospodarki stanowiło rolnictwo, natomiast główne inwestycje państwa oraz zaangażowanie wielkiego kapitału ograniczało się do Szczecina i powiązane było głównie z gospodarką morską. Znaczenie gospodarcze stolicy regionu dla gospodarki niemieckiej jednak systematycznie…

  • Pomorze w czasach brandenburskich 1648/1653–1701/1713

    10 marca 1637 roku zmarł Bogusław XIV, ostatni książę Pomorza z dynastii Gryfitów. Zgodnie z układami o sukcesyjnymi, m.in. z 1529 roku (Gramenz), władztwo pomorskie miał objąć elektor brandenburski. Jednak Szwedzi, sprawujący od 1630 roku kontrolę nad Pomorzem, odmówili wydania spadku, sami chcąc zatrzymać kraj w ramach budowy własnego Dominium Maris Baltici. W negocjacjach pokojowych,…

  • Gospodarka Pomorza w czasach książęcych (XVI – pocz. XVII wieku)

    Gospodarka Pomorza w czasach książęcych (XVI – pocz. XVII wieku) W XVI i na początku XVII wieku na Pomorzu główną dziedziną gospodarki było rolnictwo, mimo że pomorskie ziemie nie należały do najżyźniejszych. Dominowały tu bowiem grunty średnich i słabych klas. Żyźniejsze czarnoziemy i gleby brunatne skoncentrowały się głównie na ziemi pyrzyckiej, gryfińskiej, w południowej części…

  • Społeczeństwo pomorskie w okresie książęcym (XVI – pocz. XVII wieku)

    Całkowita ludność Pomorza w XVI i na początku XVII wieku jest bardzo trudna do dokładnego obliczenia. Dysponujemy jedynie szacunkami, które wskazują, że w pierwszych dekadach XVI stulecia na ziemi pomorskiej mieszkało mniej więcej 350 tysięcy osób. Około 100 lat później (przed kataklizmem wojny trzydziestoletniej) ludność na Pomorzu wzrosła do ponad 420 tysięcy osób. Zdecydowana większość…

  • O genezie Pomorza

    Zadając pytanie o początki Pomorza warto w pierwszej kolejności uświadomić sobie, o co w istocie pytamy. Sama nazwa „Pomorze” rozumiana bywa bowiem współcześnie w różny  sposób. Zazwyczaj używamy jej w znaczeniu geograficznym, w odniesieniu do ziem rozciągających się na południowym wybrzeżu Bałtyku między dolną Odrą a dolną Wisłą. Bywa jednak używana również do opisania krainy…

  • Luterański przełom religijny na Pomorzu

    Wystąpienie Marcina Lutra w 1517 roku wywołało w całej Rzeszy wielkie poruszenie. Nie oznaczało ono jeszcze zerwania w Kościołem katolickim, niemniej nie mogło przeminąć bez reakcji, zarówno ze strony kościelnych hierarchów, jak i samego cesarza (od 1519 – Karola V). Luter bowiem „diagnozując” stan Kościoła i rolę papieża, wyszedł naprzeciw oczekiwaniom znacznej części społeczeństwa, a…