Monograficzne

  • Pomorze wielonarodowe

    Przeobrażenia demograficzne i kulturowe, które miały miejsce na Pomorzu Zachodnim po 1945 roku, stanowią jeden z najbardziej dramatycznych i złożonych rozdziałów powojennej historii Polski. Zaraz po wojnie region stał się tyglem, w którym pozostająca tu jeszcze ludność niemiecka zetknęła się z polskimi osadnikami. Obok Polaków napłynęli tu, lub zostali przymusowo osiedleni, także przedstawiciele różnych mniejszości…

  • Dom bankowy Loitzów i jego upadek

    Siłą napędową gospodarki miast przełomu XV i XVI w. były międzynarodowawymiana handlowa oraz rozwój operacji bankowych, które pozwalały najbogatszymmieszczanom dynamicznie pomnażać majątki. Patrycjusze sprawowali w miastach władzęekonomiczną i polityczną, jako rajcy, bankierzy, właściciele gruntów, rzemieślnicy iprzede wszystkim kupcy. Najbogatszym i najbardziej znanym rodem kupiecko-finansowymna Pomorzu byli Loitzowie, którzy często porównywani byli do słynnych Fuggerów. Źródławspominają…

  • Gryf – herb Pomorza Zachodniego

    Herb jest to znak graficzny umieszczony w polu tarczy, stworzony według pewnych określonych zasad, w symboliczny sposób reprezentujący swego właściciela. Ów znak graficzny możemy jednak nazwać herbem dopiero wtedy, gdy staje się on dziedziczny, gdy dana osoba, rodzina, ród czy miasto posługują się nim stale, nie zmieniając go wraz z własnymi upodobaniami. Pierwsze herby powstawały…

  • Euroregion Pomerania – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość

    Euroregion Pomerania – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość Idea powołania euroregionów w Europie pojawiła się w drugiej połowie lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Podstawą leżącą u źródeł takiej transgranicznej umowy było występujące po drugiej wojnie światowej zniszczenie gospodarcze terenów granicznych, brak wzajemnego zrozumienia się ludzi, wynikające z wojennej traumy i barier językowych. Pierwszy euroregion powołano na pograniczu…

  • Gospodarka folwarczno–pańszczyźniana w domenach książęcych

    Gdy w 1478 roku Bogusławowi X udało się zjednoczyć Pomorze dobra książęce znajdowały się w opłakanym stanie. Mocno uszczuplone, prawie w całości znajdowały się w rękach wójtów ziemskich, którzy odprowadzali do skarbu książęcego niewielką część dochodu uzyskiwanego ze świadczeń ludności chłopskiej. W tej sytuacji Bogusław X postanowił odzyskać pełną kontrolę nad swoim majątkiem. Po pierwsze…

  • Stołeczny Stargard

    Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej Stargard miał za sobą pierwszy z dwóch wielkich kataklizmów, jakie dotknęły miasto w jego historii. Wydarzenia, które rozegrały się w ciągu tych kilkunastu lat zahamowały rozwój miasta na ponad pół wieku. Pierwszym ciosem była epidemia, która zebrała śmiertelne żniwo wśród mieszczan w latach 1623-1625. Zmarło wtedy 3381 osób. Z kolei w…

  • Wielkie to było dzieło. Budowa portu i miasta u ujścia Świny w XVIII w.

    Cieśnina Świny w czasach książęcych i brandenburskich (XVI-XVII wiek) była sporadycznie wykorzystywana jako droga wodna przez statki podążające do i ze Szczecina. Były dwie podstawowe przyczyny tego stanu rzeczy. Po pierwsze ujście Świny blokowała łacha piachu spłycająca je do około 1,5 metra i zmieniająca swoje położenie po jesienno-zimowych sztormach. Po drugie bardzo kłopotliwa do przejścia…

  • Porty i handel morski Pomorza w XVI i na pocz. XVII wieku

    W XVI i na początku XVII wieku Pomorze dysponowało 21 portami morskimi należącymi do tutejszych miast. Porty te stanowiły, wraz z miastami-właścicielami, jednolite organizmy gospodarcze różniące się od siebie wielkością, a tym samym i zakresem handlu. Najogólniej porty pomorskie możemy podzielić na duże (Stralsund, Szczecin i Greifswald), prowadzące wymianę z ramach Bałtyku i Morza Północnego,…

  • Twierdza Szczecin

    Od końca XV wieku i wojen włoskich w Europie nastąpił gwałtowny wzrost liczby nowoczesnych fortyfikacji, które oparłyby się oblężeniu prowadzonemu za pomocą nowoczesnych środków, przede wszystkim artylerii. Budowa umocnień przechodziła w ciągu następnych dziesięcioleci kolejne fazy, od tzw. starowłoskiej, przez staro- i nowoholenderską. Odpowiadało to dynamicznemu rozwojowi sztuki oblężniczej, dlatego najszybciej sztuka fortyfikacyjna rozwijała się…

  • Od protestu do transformacji

    Szczecin i pokojowy demontaż rządów komunistycznych, 1988–1989 W 1988 r. rozpoczął się proces stopniowego, pokojowego demontażu dyktatury komunistycznej w Polsce. Szczecin i Pomorze Zachodnie odegrały w nim ważną rolę. Od połowy lat osiemdziesiątych w Polsce trwał swoisty pat w relacjach władze-opozycja. Rządzący PRL nie mieli legitymacji społecznej, aby przeprowadzić reformy niezbędne i wyprowadzić kraj z…