Pod rządami Gryfitów

  • Stosunki pomorsko-polskie w czasach Gryfitów

    Stosunki pomorsko-polskie w czasach Gryfitów obejmowały w XII wieku sprawowanie władzy zwierzchniej nad księstwem pomorskim przez polskich władców (lenno polskie). W kolejnych stuleciach wzajemne relacje opierały się na związkach dynastycznych, m.in. Bogusława X z Anna Jagiellonką (1491), a także sojuszach politycznych i wojskowych wobec wspólnego zagrożenia. Poza tym między oboma krajami istniały liczne powiązania gospodarcze,…

  • Ustrój Pomorza w czasach Gryfitów

    Początkowo księstwo pomorskie stanowiło monarchię patrymonialną z prawem książęcym. W ciągu XIII wieku, wraz z kolonizacją i przyjęciem wzorców zachodnich (kolonizacja na prawie niemieckim), księstwo przekształciło się w feudalną monarchię, a podstawą stosunków było prawo lenne i przywileje stanowe. Księstwo stało się po okresie podległości lennej książętom polskim częścią cesarstwa, co ostatecznie potwierdził cesarz Karol…

  • Ustrój miejski na książęcym Pomorzu

    Kolonizacja na prawie niemieckim na Pomorzu w XIII wieku wprowadziła nową formę organizacji ludności zajmującej się zajęciami pozarolniczymi. W miejsce grodów i podgrodzi według wzorców zachodnich powstały miasta lokowane na prawie magdeburskim lub lubeckim. Stanowiły one samorządowe komuny, z własnymi organami zarządu – radami miejskimi i sądownictwa miejskiego – ławami miejskimi. Duże miasta pomorskie aktywnie…

  • Księstwo Pomorskie a wojna trzydziestoletnia

    23 maja 1618 roku miała miejsce w Pradze druga (wg niektórych badaczy trzecia) defenestracja praska. Z okien zamku na Hradczanach wyrzucono dwóch namiestników cesarskich i ich sekretarza, co zapoczątkowało jeden z najkrwawszych konfliktów w nowożytnej Europie, zwany wojną trzydziestoletnią (1618–648). Był to efekt stopniowego ograniczania przywilejów nadanych czeskim protestantom przez cesarza Rudolfa II listem majestatycznym…

  • Dom bankowy Loitzów i jego upadek

    Siłą napędową gospodarki miast przełomu XV i XVI w. były międzynarodowawymiana handlowa oraz rozwój operacji bankowych, które pozwalały najbogatszymmieszczanom dynamicznie pomnażać majątki. Patrycjusze sprawowali w miastach władzęekonomiczną i polityczną, jako rajcy, bankierzy, właściciele gruntów, rzemieślnicy iprzede wszystkim kupcy. Najbogatszym i najbardziej znanym rodem kupiecko-finansowymna Pomorzu byli Loitzowie, którzy często porównywani byli do słynnych Fuggerów. Źródławspominają…

  • Gryf – herb Pomorza Zachodniego

    Herb jest to znak graficzny umieszczony w polu tarczy, stworzony według pewnych określonych zasad, w symboliczny sposób reprezentujący swego właściciela. Ów znak graficzny możemy jednak nazwać herbem dopiero wtedy, gdy staje się on dziedziczny, gdy dana osoba, rodzina, ród czy miasto posługują się nim stale, nie zmieniając go wraz z własnymi upodobaniami. Pierwsze herby powstawały…

  • Gospodarka folwarczno–pańszczyźniana w domenach książęcych

    Gdy w 1478 roku Bogusławowi X udało się zjednoczyć Pomorze dobra książęce znajdowały się w opłakanym stanie. Mocno uszczuplone, prawie w całości znajdowały się w rękach wójtów ziemskich, którzy odprowadzali do skarbu książęcego niewielką część dochodu uzyskiwanego ze świadczeń ludności chłopskiej. W tej sytuacji Bogusław X postanowił odzyskać pełną kontrolę nad swoim majątkiem. Po pierwsze…

  • Gospodarka Pomorza w czasach książęcych (XVI – pocz. XVII wieku)

    Gospodarka Pomorza w czasach książęcych (XVI – pocz. XVII wieku) W XVI i na początku XVII wieku na Pomorzu główną dziedziną gospodarki było rolnictwo, mimo że pomorskie ziemie nie należały do najżyźniejszych. Dominowały tu bowiem grunty średnich i słabych klas. Żyźniejsze czarnoziemy i gleby brunatne skoncentrowały się głównie na ziemi pyrzyckiej, gryfińskiej, w południowej części…

  • Społeczeństwo pomorskie w okresie książęcym (XVI – pocz. XVII wieku)

    Całkowita ludność Pomorza w XVI i na początku XVII wieku jest bardzo trudna do dokładnego obliczenia. Dysponujemy jedynie szacunkami, które wskazują, że w pierwszych dekadach XVI stulecia na ziemi pomorskiej mieszkało mniej więcej 350 tysięcy osób. Około 100 lat później (przed kataklizmem wojny trzydziestoletniej) ludność na Pomorzu wzrosła do ponad 420 tysięcy osób. Zdecydowana większość…

  • Luterański przełom religijny na Pomorzu

    Wystąpienie Marcina Lutra w 1517 roku wywołało w całej Rzeszy wielkie poruszenie. Nie oznaczało ono jeszcze zerwania w Kościołem katolickim, niemniej nie mogło przeminąć bez reakcji, zarówno ze strony kościelnych hierarchów, jak i samego cesarza (od 1519 – Karola V). Luter bowiem „diagnozując” stan Kościoła i rolę papieża, wyszedł naprzeciw oczekiwaniom znacznej części społeczeństwa, a…