W państwie pruskim i niemieckim

Kolej na Pomorzu Zachodnim w I połowie XX w. (do 1945 r.)

Zmierzch dawnego porządku i zmiany geopolityczne W listopadzie 1918 roku I wojna światowa zmierzała ku końcowi. Pomorze Zachodnie, podobnie jak całe pokonane Niemcy, znalazło się w obliczu niezwykle bolesnych dla państwa i społeczeństwa przemian. Koniec długotrwałych działań zbrojnych nie oznaczał jednakże natychmiastowego powrotu do przedwojennej i przewidywalnej stabilności. System transportowy prowincji pomorskiej był skrajnie wyeksploatowany…

Dowiedz się więcej Kolej na Pomorzu Zachodnim w I połowie XX w. (do 1945 r.)
Początki kolei na Pomorzu Zachodnim (do 1918 r.)

Pomorze Zachodnie u progu rewolucji przemysłowej Zanim kolejowe szlaki urozmaiciły krajobraz Pomorza Zachodniego (prowincji pomorskiej), podróżowanie po nim przypominało nierzadko zmagania z żywiołem. Pomorze w pierwszej połowie XIX wieku było regionem o charakterze rolniczym, gdzie rytm życia wyznaczały pory roku, a nie rozkłady jazdy kariolek pocztowych. Transport towarów, płodów rolnych czy drewna z głębi lądu…

Dowiedz się więcej Początki kolei na Pomorzu Zachodnim (do 1918 r.)
NSDAP i ruch nazistowski w Prowincji Pomorze w latach 1922-1945

Do 1928/1929 r. Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (NSDAP) stanowiła na pruskim Pomorzu marginalną i raczej niestabilną siłę polityczną. Mimo powołania pierwszej miejscowej grupy (Ortsgruppe) w Szczecinie już w 1922 r. oraz utworzenia rok później pomorskiego okręgu (Gau) z siedzibą w Greifswaldzie, partia pod wodzą Adolfa Hitlera nie zdołała zyskać tam szerszego zakorzenienia politycznego, a co…

Dowiedz się więcej NSDAP i ruch nazistowski w Prowincji Pomorze w latach 1922-1945
Życie kulturalne i sztuka na Pomorzu od II połowy XVII wieku do 1945 roku

XVII wiek jest przełomowy w dziejach istniejącego od XII wieku księstwa Gryfitów. W 1637 roku umiera ostatni władca dynastii Bogusław XIV. Wydarzenie to kończy ważny etap rządów dynastii i funkcjonowania Księstwa Pomorskiego, które istniało 500 lat. Przez ziemie Księstwa przetacza się wojna 30-letnia. Pokój westfalski z 1648 roku, kończący wojnę, przypieczętował podział regionu między Księstwo…

Dowiedz się więcej Życie kulturalne i sztuka na Pomorzu od II połowy XVII wieku do 1945 roku
Muzea na Pomorzu do 1945 roku

Do 1945 roku dzisiejsze Pomorze Zachodnie wchodziło w skład pruskiej, a następnie niemieckiej prowincji Pommern. Podobnie jak w innych regionach Niemiec, również tutaj wykształciła się dobrze rozwinięta sieć muzeów regionalnych. Zarówno w miastach powiatowych, jak i w wielu mniejszych miejscowościach, istniały muzea regionalne typu Heimatmuseum albo izby pamięci funkcjonujące pod nazwą Heimatstube. Proces ten był…

Dowiedz się więcej Muzea na Pomorzu do 1945 roku
Przemiany ustrojowe Pomorza 1806-1945

W początkach XIX wieku Pomorze w przeważającej części tworzyło prowincję państwa pruskiego. Jedynie północno-zachodnie kresy, niewielki fragment dawnego księstwa pomorskiego (Pomorze Przednie na północ od rzeki Piany z wyspą Rugią) znajdował się nadal pod panowaniem szwedzkim. Pruskie Pomorze ustrojowo zespolone było z monarchią absolutystyczną Hohenzollerów, a jednym z tego symboli było wprowadzenie z końcem XVIII…

Dowiedz się więcej Przemiany ustrojowe Pomorza 1806-1945
II wojna światowa na Pomorzu

Niemiecka prowincja Pomorze (Provinz Pommern) zajmowała ważne miejsce w przygotowaniach do ataku na Polskę w 1939 r. Jej najważniejsze miasto Szczecin położone było w strategicznie istotnym miejscu, przy głównym szlaku komunikacyjnym, opartym o niedokończoną autostradę Berlin Królewiec, pozwalającą przerzucać wojsko nad północno-zachodni odcinek granicy z II RP. Komunikację ze Śląskiem i południowymi częściami III Rzeszy…

Dowiedz się więcej II wojna światowa na Pomorzu
Polscy robotnicy w Prowincji Pomorze w latach 1871-1945.

Od pracy sezonowej do przymusowej eksploatacji na rzecz gospodarki III Rzeszy Rynek pracy w proklamowanym w 1871 r. Cesarstwie Niemieckim odznaczał się wyraźną różnicą w wynagrodzeniach między zachodem a wschodem kraju oraz między miastem a wsią. Gwałtownie nasilające się od szczytowego okresu industrializacji zjawisko wyludnienia wsi (Landflucht) powodowało powstanie znacznego niedoboru rąk do pracy oraz…

Dowiedz się więcej Polscy robotnicy w Prowincji Pomorze w latach 1871-1945.
Peenemünde.

Miejsce narodzin rakiet V1 i V2. Historia i polityka pamięci o II wojnie światowej Peenemünde to nie tylko jedna z wielu urokliwych turystycznie gmin na wyspie Uznam w landzie Meklemburgia-Pomorze Przednie. Ta mała wioska rybacka do połowy lat 30. XX w. znana jedynie jako miejsce, w którym wylądował szwedzki król Gustaw II Adolf (1594–1632), by…

Dowiedz się więcej Peenemünde.
Stoewer i inni– szczecińskie marki motoryzacyjne

Początek motoryzacyjnej historii firmy Stoewer miał miejsce w marcu 1896 roku. Bernhard Stoewer senior uruchomił w tym roku fabrykę pod nazwą Stettiner Eisenwerke Bernhard Stoewer Sen., przy dzisiejszej Alei Wojska Polskiego (wtedy Falkenwalder Chaussee). Podstawą jej produkcji były z początku maszyny do obróbki metalu (tokarki) oraz, dodatkowo, części do rowerów (pedały, łańcuchy). 24-letni Emil Stoewer…

Dowiedz się więcej Stoewer i inni– szczecińskie marki motoryzacyjne