Czasy najnowsze

Granica na Pomorzu w międzynarodowej grze politycznej w XX wieku

Przesunięcie granic Polski daleko na zachód, a wraz z nim podzielenie Pomorza granicą państwową, należało do najważniejszych i najbardziej nieoczekiwanych konsekwencji geopolitycznych II wojny światowej. Jeszcze przed 1939 rokiem niewiele wskazywało, że Pomorze Zachodnie, a zwłaszcza Szczecin i ujście Odry, znajdą się w granicach Rzeczypospolitej. Szczecin pozostawał głęboko wewnątrz terytorium Niemiec. Od granicy polskiej dzieliło…

Dowiedz się więcej Granica na Pomorzu w międzynarodowej grze politycznej w XX wieku
Muzea Pomorza Zachodniego po II wojnie światowej

W powojennym chaosie Wiosną 1945 roku Pomorze Zachodnie znalazło się w stanie głębokiego kryzysu społecznego i materialnego. Walki końca wojny doprowadziły do zniszczenia wielu miast, a znaczna część dawnych instytucji publicznych przestała funkcjonować. Pierwsze działania muzealne koncentrowały się na zabezpieczaniu pozostawionych zabytków oraz organizowaniu prowizorycznych składnic. Część dawnych muzeów przejęto wraz z fragmentami ich kolekcji,…

Dowiedz się więcej Muzea Pomorza Zachodniego po II wojnie światowej
Michaił Gorbaczow w Szczecinie – 13 lipca 1988 roku

13 lipca 1988 r. Szczecin odwiedził najwyższy przywódca ZSRR: I sekretarz Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego Michaił Gorbaczow. Był on wówczas jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wzbudzających największe zainteresowanie światowych przywódców. Przyczyny popularności Gorbaczowa leżały w jego odmienności od poprzednich włodarzy ZSRR. Objąwszy władzę w 1985 r. ogłosił on program reform, których przewodnimi hasłami…

Dowiedz się więcej Michaił Gorbaczow w Szczecinie – 13 lipca 1988 roku
Jan Paweł II w Szczecinie – 11 czerwca 1987 r.

11 czerwca 1987 r. Szczecin znalazł się na trasie III pielgrzymki Jana Pawła II do Polski. Jedyna papieska wizyta w mieście była wielkim świętem religijnym i jednocześnie ogromnym przedsięwzięciem organizacyjnym. Wybór polskiego kardynała Karola Wojtyły na papieża w 1978 r. został przyjęty nad Wisłą z ogromnymi emocjami. Były one jednak różne dla władz z jednej,…

Dowiedz się więcej Jan Paweł II w Szczecinie – 11 czerwca 1987 r.
Nasze okno na świat – jak w PRL uciekano z Pomorza Zachodniego

Zjawisko ucieczek z komunistycznej Polski towarzyszyło reżimowi niemalże od początku jego powstania. W tym kontekście lata 1945–1949 stanowiły na Pomorzu Zachodnim szczególny okres. Był to czas masowych migracji w obrębie nowo wytyczonych granic państwowych oraz budowy struktur nowej władzy. Swoisty chaos towarzyszący tym procesom w połączeniu z niewystarczającym zabezpieczeniem linii granicznej, sprzyjał próbom nielegalnego opuszczenia…

Dowiedz się więcej Nasze okno na świat – jak w PRL uciekano z Pomorza Zachodniego
Konflikt w Zatoce Pomorskiej w latach 1985-1989 i po 1990 r.

Konflikt w Zatoce Pomorskiej w latach 1985-1989 i po 1990 r. W dniu 1 stycznia 1985 r. weszło w życie rozporządzenie o poszerzeniu wód terytorialnych do 12 mil morskich (Mm) wydane przez rząd Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Dokument ten datowany na 20 grudnia 1984 r. był wypełnieniem Ustawy o granicach państwowych NRD z 1982 r., umożliwiającej…

Dowiedz się więcej Konflikt w Zatoce Pomorskiej w latach 1985-1989 i po 1990 r.
Junak i Smyk – legendy szczecińskiej motoryzacji

Przyszedł czas, aby zmierzyć się z legendą Junaka. To niebezpieczne zadanie, bo dla wielu osób jest to wręcz mitycznie idealny pojazd, bo polski. Jakbyśmy byli naznaczeni przez Boga do wymyślania i produkowania perfekcyjnych rzeczy, w tym przypadku motocykli. […] Każde słowo krytyki może być bezrefleksyjnie odbierane jako afront dla »patrioty«. Cóż, muszę się nastawić, że…

Dowiedz się więcej Junak i Smyk – legendy szczecińskiej motoryzacji
Nikita Chruszczow w Szczecinie.

W piękny, słoneczny piątek 17 lipca 1959 roku o godz. 11.45 na podszczecińskim lotnisku w Goleniowie wylądował Ił 18 z premierem Związku Radzieckiego i I sekretarzem Komitetu Centralnego KPZR Nikitą Chruszczowem na pokładzie. Wizyta ta jako jedna z trzech – obok odwiedzin miasta przez Jana Pawła II w 1987 i Michaiła Gorbaczowa w 1988 r….

Dowiedz się więcej Nikita Chruszczow w Szczecinie.
Trzymamy straż nad Odrą

Hasło „Trzymamy straż nad Odrą” powraca co kilka/kilkanaście lat i chociaż zmieniają sią konteksty polityczne i społeczne nadal budzi emocje. Ich skala nie jest już taka, gdy powstawało – w pierwszym okresie powojennym, ale nadal pełne jest odniesień, które wyzwalają szerokie historyczne konotacje. Najważniejszą z nich jest oczywiście kwestia nowej polskiej granicy zachodniej, ustalanej w…

Dowiedz się więcej Trzymamy straż nad Odrą
Środowisko literackie Szczecina (1945–1989)

Początek polskiego życia literackiego w Szczecinie wyznaczała akcja „repolonizacji kulturalnej Ziem Odzyskanych”, która znana jest również pod nazwą „osadnictwa literackiego”. Wybitny teoretyk i historyk literatury prof. Erazm Kuźma uznał, że projekt ten był „tworem sztucznym, który równie prędko rozpadł się, jak powstał”. Zaznaczył równocześnie, że wybitni pisarze, którzy przybyli do miasta w latach 40., a…

Dowiedz się więcej Środowisko literackie Szczecina (1945–1989)