Czasy najnowsze

  • Trzymamy straż nad Odrą

    Hasło „Trzymamy straż nad Odrą” powraca co kilka/kilkanaście lat i chociaż zmieniają sią konteksty polityczne i społeczne nadal budzi emocje. Ich skala nie jest już taka, gdy powstawało – w pierwszym okresie powojennym, ale nadal pełne jest odniesień, które wyzwalają szerokie historyczne konotacje.  Najważniejszą z nich jest oczywiście kwestia nowej polskiej granicy zachodniej, ustalanej w…

  • Środowisko literackie Szczecina (1945–1989)

    Początek polskiego życia literackiego w Szczecinie wyznaczała akcja „repolonizacji kulturalnej Ziem Odzyskanych”, która znana jest również pod nazwą „osadnictwa literackiego”. Wybitny teoretyk i historyk literatury prof. Erazm Kuźma uznał, że projekt ten był „tworem sztucznym, który równie prędko rozpadł się, jak powstał”. Zaznaczył równocześnie, że wybitni pisarze, którzy przybyli do miasta w latach 40., a…

  • Przemiany w szczecińskiej oświacie w latach 1989-2000

    Zmiany ustrojowe, które nastąpiły w Polsce po 1989 roku uwidaczniały się we wszystkich najważniejszych sferach funkcjonowania państwa. Także w oświacie. Dotyczyły one między innymi reorganizacji systemu zarządzania szkołami, rozwoju autonomii placówek, pojawienia się programów autorskich oraz nowych form kształcenia ogólnego i zawodowego. Nakładały się na nie problemy demograficzne i finansowe, kryzys szkolnictwa zawodowego, rozwój szkół…

  • Arcybiskup Kazimierz Majdański

    Kazimierz Majdański urodził się 1 marca 1916 roku w Małgowie, niedaleko Kalisza, jako najmłodsze z trzynaściorga dzieci Rozalii i Józefa Majdańskich. Jego rodzina była głęboko religijna, dlatego też dla nikogo nie było zaskoczeniem, że młody Kazimierz po skończeniu gimnazjum im. Piusa X we Włocławku i zdaniu matury, w 1934 roku wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego,…

  • Pomorze wielonarodowe

    Przeobrażenia demograficzne i kulturowe, które miały miejsce na Pomorzu Zachodnim po 1945 roku, stanowią jeden z najbardziej dramatycznych i złożonych rozdziałów powojennej historii Polski. Zaraz po wojnie region stał się tyglem, w którym pozostająca tu jeszcze ludność niemiecka zetknęła się z polskimi osadnikami. Obok Polaków napłynęli tu, lub zostali przymusowo osiedleni, także przedstawiciele różnych mniejszości…

  • Euroregion Pomerania – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość

    Euroregion Pomerania – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość Idea powołania euroregionów w Europie pojawiła się w drugiej połowie lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Podstawą leżącą u źródeł takiej transgranicznej umowy było występujące po drugiej wojnie światowej zniszczenie gospodarcze terenów granicznych, brak wzajemnego zrozumienia się ludzi, wynikające z wojennej traumy i barier językowych. Pierwszy euroregion powołano na pograniczu…

  • Gospodarka Pomorza zachodniego 1945-1989

    Gospodarka Pomorza zachodniego 1945-1989 Pomorze Zachodnie przed 1945 rokiem Przed drugą wojną światową Pomorze Zachodnie znajdowało się na marginesie życia gospodarczego Niemiec. Najważniejszą gałąź gospodarki stanowiło rolnictwo, natomiast główne inwestycje państwa oraz zaangażowanie wielkiego kapitału ograniczało się do Szczecina i powiązane było głównie z gospodarką morską. Znaczenie gospodarcze stolicy regionu dla gospodarki niemieckiej jednak systematycznie…

  • Od protestu do transformacji

    Szczecin i pokojowy demontaż rządów komunistycznych, 1988–1989 W 1988 r. rozpoczął się proces stopniowego, pokojowego demontażu dyktatury komunistycznej w Polsce. Szczecin i Pomorze Zachodnie odegrały w nim ważną rolę. Od połowy lat osiemdziesiątych w Polsce trwał swoisty pat w relacjach władze-opozycja. Rządzący PRL nie mieli legitymacji społecznej, aby przeprowadzić reformy niezbędne i wyprowadzić kraj z…

  • Karnawał „Solidarności”

    Latem 1980 r. przez Polskę przelała się wielka fala strajków, które doprowadziły do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” i skupionego wokół niego wielkiego, dziesięciomilionowego ruchu społecznego, który zmienił monopartyjną rzeczywistość społeczno-polityczną PRL. Pomorze Zachodnie było jednym z jego mateczników i najważniejszych ośrodków. Nastroje społeczne w całej Polsce pogarszały się od drugiej połowy lat 70….