Przeobrażenia demograficzne i kulturowe, które miały miejsce na Pomorzu Zachodnim po 1945 roku, stanowią jeden z najbardziej dramatycznych i złożonych rozdziałów powojennej historii Polski. Zaraz po wojnie region stał się tyglem, w którym pozostająca tu jeszcze ludność niemiecka zetknęła się z polskimi osadnikami. Obok Polaków napłynęli tu, lub zostali przymusowo osiedleni, także przedstawiciele różnych mniejszości…
Euroregion Pomerania – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość Idea powołania euroregionów w Europie pojawiła się w drugiej połowie lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Podstawą leżącą u źródeł takiej transgranicznej umowy było występujące po drugiej wojnie światowej zniszczenie gospodarcze terenów granicznych, brak wzajemnego zrozumienia się ludzi, wynikające z wojennej traumy i barier językowych. Pierwszy euroregion powołano na pograniczu…
Gospodarka Pomorza zachodniego 1945-1989 Pomorze Zachodnie przed 1945 rokiem Przed drugą wojną światową Pomorze Zachodnie znajdowało się na marginesie życia gospodarczego Niemiec. Najważniejszą gałąź gospodarki stanowiło rolnictwo, natomiast główne inwestycje państwa oraz zaangażowanie wielkiego kapitału ograniczało się do Szczecina i powiązane było głównie z gospodarką morską. Znaczenie gospodarcze stolicy regionu dla gospodarki niemieckiej jednak systematycznie…
Szczecin i pokojowy demontaż rządów komunistycznych, 1988–1989 W 1988 r. rozpoczął się proces stopniowego, pokojowego demontażu dyktatury komunistycznej w Polsce. Szczecin i Pomorze Zachodnie odegrały w nim ważną rolę. Od połowy lat osiemdziesiątych w Polsce trwał swoisty pat w relacjach władze-opozycja. Rządzący PRL nie mieli legitymacji społecznej, aby przeprowadzić reformy niezbędne i wyprowadzić kraj z…
Latem 1980 r. przez Polskę przelała się wielka fala strajków, które doprowadziły do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” i skupionego wokół niego wielkiego, dziesięciomilionowego ruchu społecznego, który zmienił monopartyjną rzeczywistość społeczno-polityczną PRL. Pomorze Zachodnie było jednym z jego mateczników i najważniejszych ośrodków. Nastroje społeczne w całej Polsce pogarszały się od drugiej połowy lat 70….
Zakłady Przemysłu Odzieżowego „Dana” (1945 – 2002) były nie tylko jednym z symboli Szczecina, ale też odzwierciedleniem ambicji i ograniczeń gospodarki socjalistycznej. Ich historia to opowieść o tworzeniu przemysłu niemal od zera, w realiach powojennego chaosu, ideologicznej kontroli i niedoborów – ale też o kreatywności, determinacji i znaczeniu (kobiecej) pracy. Z biegiem lat w powszechnej…
Rejon Pamięci Narodowej Cedynia – Gozdowice – Siekierki położony jest w zakolu Odry, obejmującym najdalej na zachód wysunięty część Polski i obejmuje szereg obiektów i znaków pamięci narodowej, znajdujących się w ciągu nadodrzańskich miejscowości począwszy od Cedyni na północy, przez Osinów Dolny, Starą Rudnicę, Siekierki, Stare Łysogórki, Gozdowice po Czelin na południu. Upamiętniają one wydarzenia,…
Zwykle za początek sektora państwowego w polskim rolnictwie przyjmuje się utworzenie w 1949 r. Państwowych Gospodarstw Rolnych. W rzeczywistości tworzenie sektora państwowego w rolnictwie rozpoczęło się już w 1946 r., gdy powstały Państwowe Nieruchomości Ziemskie. Ich zadaniem było zagospodarowanie majątków ziemskich znajdujących się na obszarze tzw. ziem odzyskanych. Później działalność PNZ rozszerzono na cały kraj,…
Instytucjonalna obecność południowego sąsiada w Szczecinie 1945–1989 Po 1945 roku Szczecin, jako polski port, stał się dla Czechosłowacji ważnym elementem infrastruktury gospodarczej, wykorzystywanym zwłaszcza w handlu morskim. Obecność południowego sąsiada nad Odrą przybrała formę instytucjonalną i wielopłaszczyznową – od strefy wolnocłowej w porcie, przez współpracę przemysłową i żeglugową, po działalność konsulatu generalnego i wymianę kulturalną….
„Kiedy zacząłem zajmować się sprawami Ziemi Szczecińskiej, a więc na wiosnę 1945 r., skończyłem właśnie trzydzieści cztery lata. Miałem za sobą dość urozmaicone życie, więzienia, obóz w Berezie, emigrację, służbę w Armii Radzieckiej i Wojsku Polskim. Było dość czasu, aby poglądy moje w świetle ogólnych doświadczeń i osobistych przeżyć wzmocniły się i okrzepły. Dotychczas utrudniały…
