Modern times
-
The Border in Pomerania in the International Political Game of the 20th Century
By • July 6, 2026The shifting of Poland’s borders far to the west, and along with it, the division of Pomerania by a state border, was among the most significant and unexpected geopolitical consequences of World War II. Even before 1939, there was little indication that West Pomerania, and particularly Szczecin (Stettin) and the mouth of the Oder River,… -
Museums of West Pomerania after World War II
By • June 17, 2026Museums of West Pomerania after World War II In the spring of 1945, West Pomerania found itself in a state of deep social and material crisis. The fighting at the end of the war had led to the destruction of many towns, and a significant portion of the former public institutions ceased to function. The… -
Michaił Gorbaczow w Szczecinie – 13 lipca 1988 roku
By • April 28, 202613 lipca 1988 r. Szczecin odwiedził najwyższy przywódca ZSRR: I sekretarz Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego Michaił Gorbaczow. Był on wówczas jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wzbudzających największe zainteresowanie światowych przywódców. Przyczyny popularności Gorbaczowa leżały w jego odmienności od poprzednich włodarzy ZSRR. Objąwszy władzę w 1985 r. ogłosił on program reform, których przewodnimi hasłami… -
Jan Paweł II w Szczecinie – 11 czerwca 1987 r.
By • April 28, 202611 czerwca 1987 r. Szczecin znalazł się na trasie III pielgrzymki Jana Pawła II do Polski. Jedyna papieska wizyta w mieście była wielkim świętem religijnym i jednocześnie ogromnym przedsięwzięciem organizacyjnym. Wybór polskiego kardynała Karola Wojtyły na papieża w 1978 r. został przyjęty nad Wisłą z ogromnymi emocjami. Były one jednak różne dla władz z jednej,… -
Nasze okno na świat – jak w PRL uciekano z Pomorza Zachodniego
By • April 21, 2026Zjawisko ucieczek z komunistycznej Polski towarzyszyło reżimowi niemalże od początku jego powstania. W tym kontekście lata 1945–1949 stanowiły na Pomorzu Zachodnim szczególny okres. Był to czas masowych migracji w obrębie nowo wytyczonych granic państwowych oraz budowy struktur nowej władzy. Swoisty chaos towarzyszący tym procesom w połączeniu z niewystarczającym zabezpieczeniem linii granicznej, sprzyjał próbom nielegalnego opuszczenia… -
Konflikt w Zatoce Pomorskiej w latach 1985-1989 i po 1990 r.
By • February 10, 2026Konflikt w Zatoce Pomorskiej w latach 1985-1989 i po 1990 r. W dniu 1 stycznia 1985 r. weszło w życie rozporządzenie o poszerzeniu wód terytorialnych do 12 mil morskich (Mm) wydane przez rząd Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Dokument ten datowany na 20 grudnia 1984 r. był wypełnieniem Ustawy o granicach państwowych NRD z 1982 r., umożliwiającej… -
Junak i Smyk – legendy szczecińskiej motoryzacji
By • February 10, 2026Przyszedł czas, aby zmierzyć się z legendą Junaka. To niebezpieczne zadanie, bo dla wielu osób jest to wręcz mitycznie idealny pojazd, bo polski. Jakbyśmy byli naznaczeni przez Boga do wymyślania i produkowania perfekcyjnych rzeczy, w tym przypadku motocykli. […] Każde słowo krytyki może być bezrefleksyjnie odbierane jako afront dla »patrioty«. Cóż, muszę się nastawić, że… -
Nikita Chruszczow w Szczecinie.
By • February 4, 2026W piękny, słoneczny piątek 17 lipca 1959 roku o godz. 11.45 na podszczecińskim lotnisku w Goleniowie wylądował Ił 18 z premierem Związku Radzieckiego i I sekretarzem Komitetu Centralnego KPZR Nikitą Chruszczowem na pokładzie. Wizyta ta jako jedna z trzech – obok odwiedzin miasta przez Jana Pawła II w 1987 i Michaiła Gorbaczowa w 1988 r…. -
We hold watch over the Oder
By • February 3, 2026The slogan ‘We hold watch over the Oder’ returns every few or dozen years, and although the political and social contexts change, it still evokes emotions. Their scale is no longer what it was when it was conceived—during the initial postwar period—yet it remains fraught with references that trigger broad historical connotations. The most important… -
Środowisko literackie Szczecina (1945–1989)
By • February 3, 2026Początek polskiego życia literackiego w Szczecinie wyznaczała akcja „repolonizacji kulturalnej Ziem Odzyskanych”, która znana jest również pod nazwą „osadnictwa literackiego”. Wybitny teoretyk i historyk literatury prof. Erazm Kuźma uznał, że projekt ten był „tworem sztucznym, który równie prędko rozpadł się, jak powstał”. Zaznaczył równocześnie, że wybitni pisarze, którzy przybyli do miasta w latach 40., a… -
Transformations in Szczecin’s education system in the years 1989–2000
By • February 3, 2026The political and systemic transformations that occurred in Poland after 1989 manifested themselves in all major spheres of state functioning, including education. They concerned, among other things, the reorganization of the school management system, the development of institutional autonomy, the emergence of proprietary curricula, as well as new forms of general and vocational education. These… -
Archbishop Kazimierz Majdański
By • February 3, 2026Kazimierz Majdański was born on March 1, 1916, in Małgów near Kalisz, as the youngest of thirteen children of Rozalia and Józef Majdański. His family was deeply religious, so it came as no surprise to anyone that after graduating from the Pius X Gimnazjum (secondary school) in Włocławek and passing his matura (high school exit… -
Multinational Pomerania
By • January 30, 2026Demographic and cultural transformations that took place in West Pomerania after 1945 constitute one of the most dramatic and complex chapters of Poland’s post-war history. Immediately after the war, the region became a melting pot where the remaining German population encountered Polish settlers. Alongside Poles, representatives of various national and ethnic minorities also arrived or… -
The Rise and Fall of the Loitz Banking House
By • January 20, 2026Oto tłumaczenie na język angielski:The driving force behind the urban economy at the turn of the 15th and 16th centuries was international trade and the development of banking operations, which allowed the wealthiest burghers to dynamically multiply their fortunes. The patricians held both economic and political power in the cities, serving as councillors, bankers, landowners,… -
Euroregion Pomerania – Past, Present, and Future
By • January 8, 2026The idea of establishing euroregions in Europe emerged in the second half of the 1950s. The underlying basis for such cross-border agreements was the economic devastation of borderlands following World War II, as well as a lack of mutual understanding among people resulting from war trauma and language barriers. The first euroregion was established on… -
The Economy of Western Pomerania 1945–1989
By • October 22, 2025Western Pomerania before 1945 Before the Second World War, Western Pomerania occupied a marginal position in the economic life of Germany. The most important branch of the economy was agriculture, while major state investments and the involvement of large capital were limited to Szczecin and were mainly connected with the maritime economy. However, the economic… -
From Protest to Transformation
By • August 26, 2025Szczecin and the Peaceful Dismantling of Communist Rule, 1988–1989 In 1988, the process of a gradual and peaceful dismantling of the communist dictatorship in Poland began. Szczecin and the Western Pomerania region played an important role in this transformation. From the mid-1980s, Poland experienced a kind of stalemate in relations between the authorities and the… -
The “Solidarity” Carnival
By • August 26, 2025In the summer of 1980, a massive wave of strikes swept across Poland, leading to the creation of the Independent Self-Governing Trade Union “Solidarity” and the emergence of a vast ten-million-strong social movement that transformed the one-party socio-political system of the Polish People’s Republic. Western Pomerania was one of its birthplaces and most important centers…. -
“Dana” Clothing Industry Plant
By • August 26, 2025The “Dana” Clothing Industry Plant (1945–2002) was not only one of Szczecin’s symbols but also a reflection of the ambitions and limitations of the socialist economy. Its history tells the story of building an industry almost from scratch, in the realities of postwar chaos, ideological control, and shortages—yet also of creativity, determination, and the importance… -
The Cedynia–Gozdowice–Siekierki National Memorial Area
By • August 26, 2025The Cedynia–Gozdowice–Siekierki National Memorial Area is located in a bend of the Oder River, encompassing the westernmost part of Poland. It includes a series of memorial sites and monuments situated along the riverbank, stretching from Cedynia in the north through Osinów Dolny, Stara Rudnica, Siekierki, Stare Łysogórki, and Gozdowice, down to Czelin in the south…. -
State Agricultural Farms in Western Pomerania (1945–1991)
By • August 26, 2025The beginning of the state sector in Polish agriculture is usually associated with the establishment of the State Agricultural Farms (Państwowe Gospodarstwa Rolne, PGR) in 1949. In reality, however, the creation of the state agricultural sector had already begun in 1946, with the formation of the State Land Estates (Państwowe Nieruchomości Ziemskie, PNZ). Their task… -
Nikita Khrushchev in Szczecin.
By • August 26, 2025ChatGPT powiedział: On a beautiful, sunny Friday, July 17, 1959, at 11:45 a.m., an IL-18 aircraft landed at the Goleniów airport near Szczecin, carrying the Prime Minister of the Soviet Union and First Secretary of the CPSU Central Committee, Nikita Khrushchev. This visit, along with the city visits by Pope John Paul II in… -
Under the Czechoslovak flag.
By • August 26, 2025Institutional Presence of the Southern Neighbor in Szczecin, 1945–1989 After 1945, Szczecin, as a Polish port, became an important component of Czechoslovakia’s economic infrastructure, particularly for maritime trade. The presence of the southern neighbor on the Oder took on an institutional and multi-faceted character — ranging from a free-trade zone in the port, through industrial… -
Leonard Borkowicz and His Pomerania
By • August 26, 2025“When I began dealing with the affairs of the Szczecin Land in the spring of 1945, I had just turned thirty-four. I had behind me a rather eventful life: imprisonment, the Bereza camp, emigration, service in the Soviet Army and the Polish Army. There had been enough time for my views, in the light of…