Modern times
-
Konflikt w Zatoce Pomorskiej w latach 1985-1989 i po 1990 r.
By • February 10, 2026Konflikt w Zatoce Pomorskiej w latach 1985-1989 i po 1990 r. W dniu 1 stycznia 1985 r. weszło w życie rozporządzenie o poszerzeniu wód terytorialnych do 12 mil morskich (Mm) wydane przez rząd Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Dokument ten datowany na 20 grudnia 1984 r. był wypełnieniem Ustawy o granicach państwowych NRD z 1982 r., umożliwiającej… -
Junak i Smyk – legendy szczecińskiej motoryzacji
By • February 10, 2026Przyszedł czas, aby zmierzyć się z legendą Junaka. To niebezpieczne zadanie, bo dla wielu osób jest to wręcz mitycznie idealny pojazd, bo polski. Jakbyśmy byli naznaczeni przez Boga do wymyślania i produkowania perfekcyjnych rzeczy, w tym przypadku motocykli. […] Każde słowo krytyki może być bezrefleksyjnie odbierane jako afront dla »patrioty«. Cóż, muszę się nastawić, że… -
Nikita Chruszczow w Szczecinie.
By • February 4, 2026W piękny, słoneczny piątek 17 lipca 1959 roku o godz. 11.45 na podszczecińskim lotnisku w Goleniowie wylądował Ił 18 z premierem Związku Radzieckiego i I sekretarzem Komitetu Centralnego KPZR Nikitą Chruszczowem na pokładzie. Wizyta ta jako jedna z trzech – obok odwiedzin miasta przez Jana Pawła II w 1987 i Michaiła Gorbaczowa w 1988 r…. -
Trzymamy straż nad Odrą
By • February 3, 2026Hasło „Trzymamy straż nad Odrą” powraca co kilka/kilkanaście lat i chociaż zmieniają sią konteksty polityczne i społeczne nadal budzi emocje. Ich skala nie jest już taka, gdy powstawało – w pierwszym okresie powojennym, ale nadal pełne jest odniesień, które wyzwalają szerokie historyczne konotacje. Najważniejszą z nich jest oczywiście kwestia nowej polskiej granicy zachodniej, ustalanej w… -
Środowisko literackie Szczecina (1945–1989)
By • February 3, 2026Początek polskiego życia literackiego w Szczecinie wyznaczała akcja „repolonizacji kulturalnej Ziem Odzyskanych”, która znana jest również pod nazwą „osadnictwa literackiego”. Wybitny teoretyk i historyk literatury prof. Erazm Kuźma uznał, że projekt ten był „tworem sztucznym, który równie prędko rozpadł się, jak powstał”. Zaznaczył równocześnie, że wybitni pisarze, którzy przybyli do miasta w latach 40., a… -
Przemiany w szczecińskiej oświacie w latach 1989-2000
By • February 3, 2026Zmiany ustrojowe, które nastąpiły w Polsce po 1989 roku uwidaczniały się we wszystkich najważniejszych sferach funkcjonowania państwa. Także w oświacie. Dotyczyły one między innymi reorganizacji systemu zarządzania szkołami, rozwoju autonomii placówek, pojawienia się programów autorskich oraz nowych form kształcenia ogólnego i zawodowego. Nakładały się na nie problemy demograficzne i finansowe, kryzys szkolnictwa zawodowego, rozwój szkół… -
Arcybiskup Kazimierz Majdański
By • February 3, 2026Nazywany był niekiedy „prawdziwym księciem Kościoła” – pełnym powagi, godności, ale także traktującym wiernych – zarówno świeckich, jak i księży – z pewnym dystansem. Dla innych był „ojcem”, dla którego kwestie związane z małżeństwem, rodziną, godnością każdego człowieka były kluczowe. Był ofiarą pseudomedycznych eksperymentów w hitlerowskim obozie koncentracyjnym, stał się jednym z ważniejszych orędowników pojednania… -
Pomorze wielonarodowe
By • January 30, 2026Przeobrażenia demograficzne i kulturowe, które miały miejsce na Pomorzu Zachodnim po 1945 roku, stanowią jeden z najbardziej dramatycznych i złożonych rozdziałów powojennej historii Polski. Zaraz po wojnie region stał się tyglem, w którym pozostająca tu jeszcze ludność niemiecka zetknęła się z polskimi osadnikami. Obok Polaków napłynęli tu, lub zostali przymusowo osiedleni, także przedstawiciele różnych mniejszości… -
The Rise and Fall of the Loitz Banking House
By • January 20, 2026Oto tłumaczenie na język angielski:The driving force behind the urban economy at the turn of the 15th and 16th centuries was international trade and the development of banking operations, which allowed the wealthiest burghers to dynamically multiply their fortunes. The patricians held both economic and political power in the cities, serving as councillors, bankers, landowners,… -
Euroregion Pomerania – Past, Present, and Future
By • January 8, 2026The idea of establishing euroregions in Europe emerged in the second half of the 1950s. The underlying basis for such cross-border agreements was the economic devastation of borderlands following World War II, as well as a lack of mutual understanding among people resulting from war trauma and language barriers. The first euroregion was established on… -
The Economy of Western Pomerania 1945–1989
By • October 22, 2025Western Pomerania before 1945 Before the Second World War, Western Pomerania occupied a marginal position in the economic life of Germany. The most important branch of the economy was agriculture, while major state investments and the involvement of large capital were limited to Szczecin and were mainly connected with the maritime economy. However, the economic… -
From Protest to Transformation
By • August 26, 2025Szczecin and the Peaceful Dismantling of Communist Rule, 1988–1989 In 1988, the process of a gradual and peaceful dismantling of the communist dictatorship in Poland began. Szczecin and the Western Pomerania region played an important role in this transformation. From the mid-1980s, Poland experienced a kind of stalemate in relations between the authorities and the… -
The “Solidarity” Carnival
By • August 26, 2025In the summer of 1980, a massive wave of strikes swept across Poland, leading to the creation of the Independent Self-Governing Trade Union “Solidarity” and the emergence of a vast ten-million-strong social movement that transformed the one-party socio-political system of the Polish People’s Republic. Western Pomerania was one of its birthplaces and most important centers…. -
“Dana” Clothing Industry Plant
By • August 26, 2025The “Dana” Clothing Industry Plant (1945–2002) was not only one of Szczecin’s symbols but also a reflection of the ambitions and limitations of the socialist economy. Its history tells the story of building an industry almost from scratch, in the realities of postwar chaos, ideological control, and shortages—yet also of creativity, determination, and the importance… -
The Cedynia–Gozdowice–Siekierki National Memorial Area
By • August 26, 2025The Cedynia–Gozdowice–Siekierki National Memorial Area is located in a bend of the Oder River, encompassing the westernmost part of Poland. It includes a series of memorial sites and monuments situated along the riverbank, stretching from Cedynia in the north through Osinów Dolny, Stara Rudnica, Siekierki, Stare Łysogórki, and Gozdowice, down to Czelin in the south…. -
State Agricultural Farms in Western Pomerania (1945–1991)
By • August 26, 2025The beginning of the state sector in Polish agriculture is usually associated with the establishment of the State Agricultural Farms (Państwowe Gospodarstwa Rolne, PGR) in 1949. In reality, however, the creation of the state agricultural sector had already begun in 1946, with the formation of the State Land Estates (Państwowe Nieruchomości Ziemskie, PNZ). Their task… -
Nikita Khrushchev in Szczecin.
By • August 26, 2025ChatGPT powiedział: On a beautiful, sunny Friday, July 17, 1959, at 11:45 a.m., an IL-18 aircraft landed at the Goleniów airport near Szczecin, carrying the Prime Minister of the Soviet Union and First Secretary of the CPSU Central Committee, Nikita Khrushchev. This visit, along with the city visits by Pope John Paul II in… -
Under the Czechoslovak flag.
By • August 26, 2025Institutional Presence of the Southern Neighbor in Szczecin, 1945–1989 After 1945, Szczecin, as a Polish port, became an important component of Czechoslovakia’s economic infrastructure, particularly for maritime trade. The presence of the southern neighbor on the Oder took on an institutional and multi-faceted character — ranging from a free-trade zone in the port, through industrial… -
Leonard Borkowicz and His Pomerania
By • August 26, 2025“When I began dealing with the affairs of the Szczecin Land in the spring of 1945, I had just turned thirty-four. I had behind me a rather eventful life: imprisonment, the Bereza camp, emigration, service in the Soviet Army and the Polish Army. There had been enough time for my views, in the light of…