-
Dynastia Gryfitów 1523 – 1637
By • April 21, 2026Polityka dynastyczna Okres panowania księcia Bogusława X, zmarłego w 1523 roku, to czas przełomu – przejścia od monarchii średniowiecznej do państwa nowożytnego i kultury renesansu (także w wymiarze politycznym). Miał on dziewięcioro prawowitych dzieci: Krzysztofa (zm. ok. 1521), Annę (ur. 1491 / 1492, zm. 1550), Jerzego (1493–1531), Kazimierza (1494–1518), Elżbietę (zm. przed 1518), Zofię (ok…. -
Augustyn ze Stargardu i początki pomorskiej historiografii
By • April 21, 2026Augustyn był zakonnikiem w klasztorze augustianów w Stargardzie. W starszej literaturze nazywano go Angelusem, jednak nowsze badania wskazują, że bardziej właściwą formą imienia jest Augustyn. Dziełem Augustyna, które przetrwało do naszych czasów dzięki odpisom zamieszczonym w późniejszych przekazach, jest tzw. Protokół, powstały w pierwszej połowie XIV wieku. Jest to utwór opisujący historię księstwa i biskupstwa pomorskiego… -
Eryk Pomorski, król Danii, Norwegii i Szwecji oraz książę słupski (ok. 1382 – 23 V 1459)
By • April 21, 2026Niewiele jest w średniowiecznej historii Pomorza Zachodniego postaci tej miary co król Danii, Norwegii i Szwecji oraz książę słupski, Eryk Pomorski. Jego losy uosabiają niemal wszystko, co los może zgotować człowiekowi, począwszy od niemalże cudownego odnalezienia w dzieciństwie przez królową duńską Małgorzatę (ok. 1353 – 28 X 1412) w jednym z peryferyjnych księstw regionu i… -
Kościół Mariacki w Stargardzie
By • April 21, 2026Stargardzki kościół Mariacki będący obecnie kolegiatą jest najważniejszym późnogotyckim zabytkiem Pomorza Zachodniego. Jego architektura, pomimo niemal całkowitej zagłady Starego Miasta, nie ucierpiała zbyt mocno, a przeprowadzony w ostatnich latach „remont stulecia” przywrócił mu blask regotyzacji dokonanej na początku XX wieku przez Heinricha Deneke. Pomimo niemal braku historycznego wyposażenia widz odwiedzający wnętrze nie jest w stanie… -
Kultura i sztuka Hanzy w miastach zachodniopomorskich
By • April 21, 2026Hanza była przede wszystkim wspólnotą kupców, którzy zajmowali się handlem dalekosiężnym. Pomorze Zachodnie było regionem pobrzeża Bałtyku z największą liczbą członków tego związku, do którego należały następujące ośrodki miejskie: Białogard, Darłowo, Goleniów, Gryfice, Kamień, Kołobrzeg, Koszalin, Sławno, Słupsk, Stargard, Szczecin, Trzebiatów i Wolin. Ich udział w życiu hanzeatyckim wiązał się przede wszystkim z aktywnością na… -
Cechy pomorskie i ich organizacja
By • April 21, 2026Cechy w pomorskich miastach zaczęły się kształtować w II połowie XIII wieku. W niektórych ośrodkach ich rozwój zapoczątkowały już przywileje lokacyjne wspominające o możliwości zakładania organizacji zawodowych i wolności gospodarczej. W innych proces powstawania systemu cechowego przebiegał stopniowo. Przyczyniała się do tego z jednej strony koncentracja produkcji, z drugiej zaś walka konkurencyjna. W zasadzie w… -
Kongres szczeciński 1570 roku
By • April 21, 2026W epoce wielkich odkryć geograficznych ukształtowały się nowe szlaki handlowe. Na znaczeniu traciło Morze Śródziemne, a rosła rola dróg prowadzących przez Morze Bałtyckie i Północne. W Europie zaczęły powstawać państwa o gospodarce kapitalistycznej, które dla swojego rozwoju potrzebowały surowców z Europy Środkowo-Wschodniej. Ich głównymi dostawcami stały się kraje nadbałtyckie, eksportujące zboże, drewno, wełnę, a także… -
Bogusław XIV ostatni Gryfita
By • April 21, 2026Ostatni Gryfita Bogusław XIV urodził się 31 marca 1580 roku na zamku w Barth i był trzecim z kolei synem Bogusława XIII i jego pierwszej żony Klary księżnej brunszwickiej. W młodości wraz z braćmi pobierał nauki domowe. Jednocześnie był też przygotowywany przez ojca do pełnienia samodzielnych rządów. Uczestniczył w obradach sejmików stanów pomorskich, zapoznawał… -
Stosunki pomorsko-polskie w czasach Gryfitów
By • February 10, 2026Stosunki pomorsko-polskie w czasach Gryfitów obejmowały w XII wieku sprawowanie władzy zwierzchniej nad księstwem pomorskim przez polskich władców (lenno polskie). W kolejnych stuleciach wzajemne relacje opierały się na związkach dynastycznych, m.in. Bogusława X z Anna Jagiellonką (1491), a także sojuszach politycznych i wojskowych wobec wspólnego zagrożenia. Poza tym między oboma krajami istniały liczne powiązania gospodarcze,… -
Ustrój Pomorza w czasach Gryfitów
By • February 3, 2026Początkowo księstwo pomorskie stanowiło monarchię patrymonialną z prawem książęcym. W ciągu XIII wieku, wraz z kolonizacją i przyjęciem wzorców zachodnich (kolonizacja na prawie niemieckim), księstwo przekształciło się w feudalną monarchię, a podstawą stosunków było prawo lenne i przywileje stanowe. Księstwo stało się po okresie podległości lennej książętom polskim częścią cesarstwa, co ostatecznie potwierdził cesarz Karol… -
Ustrój miejski na książęcym Pomorzu
By • February 3, 2026Kolonizacja na prawie niemieckim na Pomorzu w XIII wieku wprowadziła nową formę organizacji ludności zajmującej się zajęciami pozarolniczymi. W miejsce grodów i podgrodzi według wzorców zachodnich powstały miasta lokowane na prawie magdeburskim lub lubeckim. Stanowiły one samorządowe komuny, z własnymi organami zarządu – radami miejskimi i sądownictwa miejskiego – ławami miejskimi. Duże miasta pomorskie aktywnie… -
Księstwo Pomorskie a wojna trzydziestoletnia
By • January 30, 202623 maja 1618 roku miała miejsce w Pradze druga (wg niektórych badaczy trzecia) defenestracja praska. Z okien zamku na Hradczanach wyrzucono dwóch namiestników cesarskich i ich sekretarza, co zapoczątkowało jeden z najkrwawszych konfliktów w nowożytnej Europie, zwany wojną trzydziestoletnią (1618–648). Był to efekt stopniowego ograniczania przywilejów nadanych czeskim protestantom przez cesarza Rudolfa II listem majestatycznym… -
The Rise and Fall of the Loitz Banking House
By • January 20, 2026Oto tłumaczenie na język angielski:The driving force behind the urban economy at the turn of the 15th and 16th centuries was international trade and the development of banking operations, which allowed the wealthiest burghers to dynamically multiply their fortunes. The patricians held both economic and political power in the cities, serving as councillors, bankers, landowners,… -
Gryf – herb Pomorza Zachodniego
By • January 9, 2026Herb jest to znak graficzny umieszczony w polu tarczy, stworzony według pewnych określonych zasad, w symboliczny sposób reprezentujący swego właściciela. Ów znak graficzny możemy jednak nazwać herbem dopiero wtedy, gdy staje się on dziedziczny, gdy dana osoba, rodzina, ród czy miasto posługują się nim stale, nie zmieniając go wraz z własnymi upodobaniami. Pierwsze herby powstawały… -
The Manorial–Serf Economy in the Ducal Domains
By • September 28, 2025When Bogislaw X succeeded in uniting Pomerania in 1478, the ducal estates were in a deplorable condition. Severely diminished, they were almost entirely in the hands of land vogts (stewards), who remitted only a small portion of the income derived from peasant labor to the ducal treasury. In this situation, Bogislaw X decided to… -
The economy of Pomerania in the ducal period (16th – early 17th century)
By • September 28, 2025The Economy of Pomerania in the Ducal Period (16th – early 17th century) In the 16th and early 17th centuries, agriculture was the main branch of the Pomeranian economy, even though the region’s soils were not among the most fertile. Medium- and low-quality soils dominated, while the more fertile black earths and brown soils were… -
Pomeranian society in the ducal period (16th – early 17th century)
By • September 28, 2025The total population of Pomerania in the 16th and early 17th centuries is very difficult to calculate precisely. We have only estimates, which indicate that in the first decades of the 16th century about 350,000 people lived in Pomeranian lands. Around 100 years later (before the catastrophe of the Thirty Years’ War), the population of… -
Lutheran religious breakthrough in Pomerania
By • August 26, 2025Martin Luther’s appearance in 1517 caused great upheaval throughout the Empire. It did not yet mean a break with the Catholic Church; nevertheless, it could not pass without a reaction, both from the ecclesiastical hierarchy and from the emperor himself (from 1519 – Charles V). By “diagnosing” the state of the Church and the role…